Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

Jeśli często czujesz mrowienie a czasami ból kciuka, palca wskazującego i serdecznego, możesz cierpieć na zespół cieśni nadgarstka. Zespół cieśni nadgarstka to jedna z najczęściej występujących tzw. neuropatii uciskowych. Zobacz, skąd się biorą takie dolegliwości, co można zrobić, żeby ich uniknąć i jak się leczy zespół cieśni nadgarstka.

Zespół cieśni nadgarstka Shutterstock.com

Spis treści

REKLAMA
  1. Co to jest zespół cieśni nadgarstka?
  2. Kto cierpi najczęściej na zespół cieśni nadgarstka?
  3. Jakie są przyczyny zespołu cieśni nadgarstka?
  4. Jakie są objawy zespołu cieśni nadgarstka?
  5. Domowy test na zespół cieśni nadgarstka
  6. Jak się leczy zespół cieśni nadgarstka?
  7. Ile kosztuje operacja na zespół cieśni nadgarstka

Co to jest zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka, zwany także czasami cieśnią nadgarstka, to grupa objawów wynikających z ucisku nerwu pośrodkowego, który zarządza mięśniami zginającymi kciuk, palec wskazujący, środkowy i częściowo serdeczny. Gdy kanał nadgarstka zwęża się, dochodzi do ucisku tego nerwu i upośledzenia jego funkcji, co skutkuje m.in. utrudnionym zginaniem wspomnianych palców, osłabioną siłą uścisku i drętwieniem lub bólem dłoni.

Zespół cieśni nadgarstkaShutterstock.com


ZOBACZ TEŻ: Kontuzje dłoni - częsty męski uraz

Kto najczęściej cierpi na zespół cieśni nadgarstka?

Średnio zespół cieśni nadgarstka dotyka 50 na 1000 osób, czyli np. w Warszawie schorzenie to ma ponad 88 000 ludzi. Wg statystyk kobiety chorują mniej więcej dwa razy częściej niż mężczyźni. Problemy z drętwiejącą dłonią pojawiają się najczęściej w wieku średnim, czyli mniej więcej po 40 roku życia, chociaż mogą też wystąpić znacznie wcześniej.

Jakie są objawy zespołu cieśni nadgarstka?

Objawy zespołu cieśni nadgarstka nie pojawiają się nagle, tylko zazwyczaj narastają stopniowo. Zwykle zaczynają się od okazjonalnego mrowienia i drętwienia opuszków palców dłoni: wskazującego i środkowego. Później to uczucie pojawia się coraz częściej, dołączają też do niego doznania bólowe i osłabienie siły chwytu – do tego stopnia, że wykonywanie codziennych czynności sprawia poważny kłopot. Mogą wypadać z ręki sztućce, naczynia czy długopis.

Takie codzienne czynności jak mycie zębów, czesanie się, zapinanie guzików, sznurowanie butów  czy otwieranie słoików stają się mocno utrudnione. W przypadku zaawansowanego zespołu cieśni nadgarstka, gdy schorzenie trwa już długi czas i nie zostało podjęte ani leczenie, ani rehabilitacja, może dojść do zanik mięśni kłębu kciuka. Na tym etapie człowiek może nie być już w stanie zacisnąć dłoni w pięść.

Objawy zespołu cieśni nadgarstka często nasilają się w nocy, ulgę przynosi wówczas opuszczenie ręki za krawędź łóżka i strzepywanie dłonią. Drętwienie i ból przybierają na sile również wtedy, gdy wykonujesz powtarzalne czynności wymagające zginanie nadgarstka, czyli np. podczas używania wkrętaka, operowania myszką, pisania na klawiaturze czy również trzymania kierownicy samochodu.

ZOBACZ TEŻ: Łokieć tenisisty - czym się objawia, jak się to leczy

Jakie są przyczyny zespołu cieśni nadgarstka?

Chociaż często można usłyszeć, że zespół cieśni nadgarstka dotyka przede wszystkim pracowników biurowych, nie jest to prawda. Schorzenie to dotknąć może wszystkich, którzy w związku z pracą lub innymi zajęciami wykonują często i powtarzalnie różnego rodzaju czynności wymagające ruchów palcami. Do czynności sprzyjających powstawaniu zespołu cieśni nadgarstka należą:

  • pisanie na komputerze
  • grafika komputerowa
  • intensywne używanie młotka
  • ekspozycja na wibracje
  • praca na mrozie

Zawody szczególnie narażone na zespół cieśni nadgarstka to między innymi:

  • pracownik biurowy
  • piekarz 
  • kasjer
  • fryzjer
  • pracownik linii montażowej
  • muzyk

Oprócz rodzaju zajęcia na podatność na zespół cieśni nadgarstka mają też wpływ inne czynniki. Specjaliści z Mayo Clinic wskazują następujące czynniki ryzyka:

  • Czynniki anatomiczne.  Złamania lub inne uszkodzenia nadgarstka, prowadzące do zmniejszenia światła kanału nadgarstka, przez który przechodzi nerw pośrodkowy. Niektórzy ludzie mają też naturalnie węższy kanał, co również sprzyja wystąpieniu zespołu cieśni nadgarstka.
  • Płeć. Kobiety, prawdopodobnie ze względu na to, że są zwykle drobniejsze od mężczyzn, częściej cierpią z powodu zespołu cieśni nadgarstka.
  • Choroby prowadzące do uszkodzenia nerwów. Niektóre choroby przewlekłe powodują degenerację tkanki nerwowej. Jedną z takich chorób jest np. cukrzyca.
  • Przewlekłe stany zapalne. Na przykład reumatoidalne zapalenie stawów może powodować, że zwiększa się nacisk na nerw w ciasnej przestrzeni kanału nadgarstka.
  • Niektóre leki stosowane przewlekle.
  • Otyłość.
  • Nieprawidłowa gospodarka wodna – zatrzymanie wody w organizmie.
  • Choroby tarczycy.
  • Choroby nerek.

Domowy test na zespół cieśni nadgarstka

Oczywiście najlepszym sposobem na sprawdzenie, co ci dolega jest zawsze wizyta u lekarza, jednak jeśli chcesz sprawdzić, czy to zespół cieśni nadgarstka, możesz wykonać dwa proste testy.

Test Phalena na zespół cieśni nadgarstka

Test opracował amerykański ortopeda George Phalne, który zajmował się intensywnie zespołem cieśni nadgarstka w latach 60. I 70. Ubiegłego wieku.

Zespół cieśni nadgarstkaShutterstock.com


1. Usiądź lub stań z wyprostowanym plecami.
2. Zegnij maksymalnie wyprostowane dłonie do środka i złóż je ze sobą na wysokości mostka/obojczyka.
3. Poczekaj 60-90 sekund.

Jeśli poczujesz wyraźne mrowienie w palcach, promieniujące w stronę ramienia, bardzo możliwe, że cierpisz na zespół cieśni nadgarstka. To tzw. objaw Phalena. Jeśli nie czujesz drętwienia, prawdopodobnie jest to coś innego, ale i tak warto sprawdzić u lekarza.

Test Tinela

Ten test jest z kolei pomysłem francuskiego naurologa, Julesa Tinela, który zauważył, że pod wpływem delikatnych uderzeń w miejsce przebiegu nerwu pozbawionego osłonki mielinowej, w przebiegu nerwu występuje uczucie drętwienia.

Zespół cieśni nadgarstkaShutterstock.com


Połóż wyprostowaną dłoń wierzchem do góry i pukaj palcem drugiej dłoni na linii nadgarstka. Jeśli poczujesz w pewnym momencie, jakby przeszedł cię prąd, może to świadczyć o zespole cieśni nadgarstka.

SPRAWDŹ TEŻ: Jak wzmocnić nadgarstek

Jak się leczy zespół cieśni nadgarstka?

Metoda leczenia zespołu cieśni nadgarstka zależy od stopnia zaawansowania choroby i czasu jej trwania. Jeśli objawy są jeszcze łagodne i przemijające, stosuje się leczenie nieoperacyjne, czyli np.

  • unikanie ruchów nasilających objawy
  • chłodzenie nadgarstka
  • unieruchomienie nadgarstka ortezą
  • fizykoterapię np. tzw. taping, czyli naklejanie taśm na nadgarstek i przedramię czy zabiegi ultradźwiękami
  • terapię manualną
  • zastrzyki sterydowe

W większości przypadków poprawa stanu nadgarstka następuje po upływie kilku tygodni. Skuteczność leczenia nieoperacyjnego zależy jednak w ogromnym stopniu od zdyscyplinowania pacjenta – najważniejsze jest unikanie obciążenia nadgarstka, co jest trudne zwłaszcza wtedy, gdy obciążenie jest związane z pracą zawodową.

Gdy leczenie nieoperacyjne i zmiana nawyków nie przynoszą rezultatów, lekarz zwykle zaleca zabieg operacyjny. Ta metoda jest najskuteczniejsza, ponieważ trwale usuwa bezpośrednią przyczynę dolegliwości – ucisk tkanek na nerw. Dziś operacje zespołu cieśni nadgarstka przeprowadza się metodami małoinwazyjnymi – endoskopowo. Metodami mikrochirurgicznymi lekarz uwalnia kanał nadgarstka przecinając zwyrodniały troczek zginaczy, który powoduje ucisk na nerw pośrodkowy. Nie jest nawet wymagane znieczulenie ogólne – wystarczy miejscowe, a zabieg może trwać mniej niż 20 minut. Skuteczność leczenia operacyjnego szacuje się na 70-90%.  

Operacja zespołu cieśni nadgarstka - cena

Zabieg chirurgiczny nie jest najtańśzy - koszt waha się między 2500 a 5000 zł, ale są to pieniądze dobrze wydane, bo w końcu znów możesz się swobodnie posługiwać dłonią. 

Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/140129,zespol-ciesni-nadgarstka
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4005-carpal-tunnel-syndrome
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/carpal-tunnel-syndrome/diagnosis-treatment/drc-20355608

REKLAMA