Prawidłowa waga i skład ciała: BMI, WHR, WC, WHtR i inne. Ile powinienem ważyć?

W dietetyce i medycynie stosuje się różne wzory do obliczenia prawidłowej masy ciała – poniżej podajemy osiem najpopularniejszych. Najlepiej jest stosować co najmniej dwie metody obliczeń; np. wzoru, według którego policzymy wzorcową wagę dla naszego wzrostu plus jeden ze wskaźników otyłości brzusznej.

  1. Prawidłowa waga – co to oznacza?
  2. Waga czy masa ciała?
  3. Czym jest idealna masa ciała?
  4. Prawidłowa waga - wzór Lorentza
  5. Wzór Lorentza
  6. Wady i zalety
  7. Prawidłowa waga – wzór Bernharda
  8. Wzór Bernharda
  9. Wady i zalety
  10. Prawidłowa waga – wzór Broca
  11. Wzór Lorentza
  12. Wady i zalety
  13. Prawidłowa waga – BMI
  14. Współczynnik BMI
  15. Obliczanie BMI
  16. Wady i zalety
  17. Prawidłowa waga WHR
  18. Współczynnik WHR
  19. Obliczanie WHR
  20. Wady i zalety
  21. Prawidłowa waga WC
  22. WC – waist circumference – obwód talii
  23. Pomiar WC
  24. Wady i zalety
  25. Prawidłowa waga WHtR
  26. Współczynnik WHtR
  27. Obliczanie WHtR
  28. Wady i zalety

 

REKLAMA

Prawidłowa waga – co to oznacza?

Waga czy masa ciała?

Na początek wyjaśnijmy sobie: waga to urządzenie do pomiaru masy (człowieka, przedmiotu, produktu spożywczego etc.). Gdy się ważymy, wskazanie wagi uwidacznia nasz ciężar, który określamy jako masa ciała. W potocznym języku nie ma to znaczenia, te dwa terminy stosuje się zamiennie, ale dla porządku chcemy zaznaczyć, że prawidłowym określeniem naszego ciężaru jest masa ciała, a nie waga ciała.

Czym jest idealna masa ciała?

Lekarze i dietetycy za idealną uznają taką masę ciała, która pozwala funkcjonować w zdrowiu i sprawności. Taka masa nie może oznaczać niedowagi, czyli nieodpowiednio niskiej masy ciała, która może skutkować niedożywieniem i zaburzeniami funkcji organizmu, jak również nadmiernie wysokiej masy ciała, która najczęściej jest skutkiem zbyt dużej ilości tkanki tłuszczowej, negatywnie wpływającej na zdrowie i funkcjonowanie całego organizmu.

Prawidłowa waga - wzór Lorentza

Wzór Lorentza

To popularny wzór, same obliczenia nie sprawiają trudności, do ich przeprowadzenia potrzebujemy jedynie wiedzieć, ile centymetrów mierzy obiekt naszych obliczeń. Wzór stosuje inne parametry dla kobiet i mężczyzn i przedstawia się następująco:

Dla kobiet

  • Należna masa ciała [w kg] = wzrost [w cm] – 100 – 0,5 x (wzrost [w cm] – 150)

Dla mężczyzn

  • Należna masa ciała [w kg] = wzrost [w cm] – 100 - 0,25 x (wzrost [w cm] – 150)

Obliczenia te pozwalają nam w sposób szacunkowy określić jaka masa ciała powinna być „ideałem” dla osoby określonego wzrostu.

Wady i zalety

Korzystanie z wzoru Lorentza jest szybkie i proste, a wyniki uzyskane dzięki takim obliczeniom są miarodajne. Mogą z niego korzystać osoby o wzroście powyżej  150 cm. Jednocześnie, podobnie jak w przypadku większości innych metod obliczeniowych, wyniki nie będą obiektywne dla osób o ponadprzeciętnie rozwiniętej tkance mięśniowej – szczególnie osób pracujących fizycznie oraz intensywnie uprawiających sporty. 

Prawidłowa waga – wzór Bernharda

Wzór Bernharda

Wzór Bernharda pozwala na wyliczenie należnej masy ciała. Obliczając należną masę ciała za pomocą wzoru Bernharda należy wziąć pod uwagę wzrost oraz obwód klatki piersiowej. Obwód klatki piersiowej u kobiet powinien być mierzony bezpośrednio pod biustem, a nie na biuście.

  • Należna masa ciała [w kg] = wzrost [w cm] x obwód klatki piersiowej [w cm] / 240

Obliczenia te pozwalają nam w sposób szacunkowy określić jaka masa ciała powinna być tą idealną.

Wady i zalety

Podobnie jak w przypadku powyższych wzorów korzystanie z wzoru Bernharda jest szybkie i proste, a wyniki uzyskane dzięki takim obliczeniom, według wielu specjalistów, są miarodajne. W przypadku wzoru Bernharda nie ma rozróżnienia płci. Jednocześnie, podobnie jak w przypadku większości innych metod obliczeniowych, wyniki nie będą obiektywne dla osób o ponadprzeciętnie rozwiniętej tkance mięśniowej – szczególnie osób pracujących fizycznie oraz intensywnie uprawiających sporty.

Prawidłowa waga – wzór Broca 

Wzór Broca

Wzór Broca pozwala na wyliczenie należnej masy ciała dla przedstawicieli obu płci.

Początkowo wzór Broca wyglądał w następujący sposób:

  • Dla mężczyzn (wynik w kg) = [wzrost (w cm) - 100]
  • Dla kobiet (wynik w kg) = [wzrost (w cm) - 100]

Z biegiem czasu i analiz wzór został zweryfikowany i aktualnie przedstawia się on w następującej formie:

  • Dla mężczyzn (wynik w kg) = [wzrost (w cm) - 100] x 0,9
  • Dla kobiet (wynik w kg) = [wzrost (w cm) - 100] x 0,85

Obliczenia te pozwalają nam w sposób szacunkowy określić jaka masa ciała powinna być tą idealną dla osoby określonego wzrostu.

Wady i zalety

Wyniki uzyskane dzięki takim obliczeniom są również uważane za miarodajne. Głównym ograniczeniem w stosowaniu tej metody jest wzrost badanego. Wyliczenia okazują się być miarodajne u osób, których wysokość ciała mieści się w przedziale 160-190 cm. Jednocześnie, podobnie jak w przypadku większości innych metod obliczeniowych, wyniki nie będą obiektywne dla osób o ponadprzeciętnie rozwiniętej tkance mięśniowej – szczególnie osób pracujących fizycznie oraz intensywnie uprawiających sporty. 

Prawidłowa waga – BMI 

Współczynnik BMI

BMI to akronim pochodzący z języka angielskiego: Body Mas Index, a oznaczający indeks masy ciała. Określa się go poprzez wyliczenie stosunku masy ciała (liczonej w kg) do wzrostu (liczonego w metrach) podniesionej do kwadratu. Wyniki interpretuje się zgodnie z opublikowanymi normami.

Obliczanie BMI

W celu obliczenia współczynnika BMI należy zastosować poniższy wzór:

BMI (w kg/m2) = masa ciała (w kg)/[wysokość ciała (w m)]2

Wynik współczynnika BMI interpretujemy zgodnie z przedziałami:

  • <16,5kg/m2 – wyniszczenie organizmu
  • <18,5kg/m2 – niedożywienie/niedowaga
  • 18,5-24,9 kg/m2 – masa ciała prawidłowa
  • 25-29,9 kg/m2 – nadwaga
  • >30 kg/m2 – otyłość
    • 30-34,9 kg/m2 – I stopnia
    • 35-39,9 kg/m2 – II stopnia
    • >40 kg/m2 – III stopnia (określana jako: ciężka, skrajna, masywna) 

Wady i zalety

Ze współczynnika BMI korzysta się powszechnie w świecie nauki i medycyny, najpowszechniej używany jest do szybkiej diagnostyki otyłości. Jednocześnie, podobnie jak w przypadku większości innych metod obliczeniowych, wyniki nie będą obiektywne dla osób o ponadprzeciętnie rozwiniętej tkance mięśniowej – szczególnie osób pracujących fizycznie oraz intensywnie uprawiających aktywność fizyczną. Poprzez jego wyliczenie nie jesteśmy w stanie ocenić czy wyższa masa ciała wynika z rozwiniętej tkanki mięśniowej czy nadmiaru tłuszczu. Współczynnika BMI w takiej formie nie powinno się stosować także u osób małoletnich oraz u kobiet ciężarnych. Warto wynik interpretować wraz z wynikami uzyskanymi na podstawie obliczeń z użyciem innych wzorów.

REKLAMA

REKLAMA

Prawidłowa waga WHR 

Współczynnik WHR

Współczynnik WHR służy do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej i ewentualnej oceny typu otyłości (androidalna – typu jabłko, czyli brzuszna; lub gynoidalna – typu gruszka, czyli pośladkowo-udowa). Polega na pomiarze obwodu talii oraz bioder. Jeśli korzystasz z metra krawieckiego pamiętaj, że z czasem może się on rozciągać! Uważaj także na to, by nie obrócił się on w czasie pomiaru ani nie był prowadzony skośnie.

REKLAMA

Obliczanie WHR

W celu obliczenia wskaźnika WHR należy zastosować poniższy wzór:

  • Obwód talii (w cm) / obwód bioder (w cm)

Uzyskany wynik następnie pozwala nam interpretować rozmieszczenie tkanki tłuszczowej i typ otyłości (po weryfikacji z inną metodą, pozwalającą ocenić czy otyłość w ogóle występuje – np. BMI)

  • Otyłość androidalna
    • Dla kobiet WHR ≥ 0,8
    • Dla mężczyzn WHR ≥ 1,0
  • Otyłość gynoidalna
    • Dla kobiet WHR< 0,8
    • Dla mężczyzn WHR < 1,0

Wady i zalety

Ten wzór wydaje się być wręcz idealnym sposobem pozwalającym oceniać występowanie otyłości brzusznej (określanej też jako centralna czy wisceralna), a więc typu otyłości, w którym nadmiar tkanki tłuszczowej osadza się głównie w obrębie jamy brzusznej. Warto wynik interpretować wraz z wynikami uzyskanymi na podstawie obliczeń z użyciem innych wzorów.

Prawidłowa waga WC 

WC – waist circumference – obwód talii

WC to kolejny akronim pochodzący z języka angielskiego, oznaczający obwód talii. Określany także jako wskaźnik otyłości brzusznej, opiera się na pomiarze obwodu brzucha na wysokości talii i interpretacji wyniku. Pomiar ten stosuje się jako jeden z elementów w diagnostyce zespołu metabolicznego.

Pomiar WC

Polega na pomiarze obwodu talii. Jeśli korzystasz z metra krawieckiego – pamiętaj, że z czasem może się on rozciągać. Uważaj także na to by nie obrócił się on w czasie pomiaru ani nie był prowadzony skośnie.

Wady i zalety

Ocenia się, że pomiar WC w lepszy sposób niż BMI pozwala ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe. Warto wynik interpretować wraz z wynikami uzyskanymi na podstawie obliczeń z użyciem innych wzorów. 

Prawidłowa waga WHtR

Współczynnik WHtR

WHtR to kolejny akronim pochodzący z języka angielskiego, oznaczający stosunek talii do wzrostu: waist to height ratio. Jest rozszerzoną wersją pomiarów obwodu brzucha/talii. W przebiegu jego oceny bierze się pod uwagę także wzrost.

Obliczanie WHtR

W celu obliczenia wskaźnika WHtR należy zastosować poniższy wzór:

  • Obwód talii (w cm) / wzrost (w cm)

Otrzymany wynik możemy interpretować zależnie od płci:

  • Dla kobiet:
    • < 0,35 – niedożywienie
    • 0,35-0,42 – niedowaga
    • 0,42-0,46 – lekka niedowaga
    • 0,46-0,49 – masa ciała prawidłowa
    • 0,49-0,54 – nadwaga
    • 0,54-0,58 – poważna nadwaga
    • 0,58 – otyłość
  • Dla mężczyzn:
    • < 0,35 - niedożywienie
    • 0,35-0,43 – niedowaga
    • 0,43-0,46 – lekka niedowaga
    • 0,46-0,53 – masa ciała prawidłowa
    • 0,53-0,58 – nadwaga
    • 0,58-0,63 – poważna nadwaga
    • 0,63 – otyłość

Wady i zalety

Pozwala z dużą dokładnością oceniać poziom otyłości brzusznej u osób rozwijających się (dzieci i młodzież), ze względu na uwzględnienie wzrostu. Określany jest jako jeden z najdokładniejszych wzorów pozwalających ocenić masę ciała. Warto wynik interpretować wraz z wynikami uzyskanymi na podstawie obliczeń z użyciem innych wzorów. 


Źródła

  • https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.dl-catalog-d95829bd-2f3d-4dd5-b57e-30829a6a1c6d
  • https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie/115896,bmi-i-inne-wskazniki-sluzace-ocenie-masy-ciala
  • https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie/115896,bmi-i-inne-wskazniki-sluzace-ocenie-masy-ciala
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2769821/
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6366261/
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5118501/
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541070/
Zobacz również:
Po odświeżonych wersjach zegarków z serii Vantage M oraz Vantage V Polar zdecydował się na facelifting modelu Grit X, nadając mu dumny tytuł Pro. Sprawdźmy, co dokładnie kryje się za tą zmianą.
ZOBACZ WIĘCEJ
REKLAMA