Kawa – jak pić, w czym parzyć, które ziarna wybierać?

Kawa to najprzyjemniejszy sposób na podniesienie wydajności, wyostrzenie umysłu, poprawienie osiągów na treningu i spalanie tłuszczu. Przeczytaj nasz przewodnik po kawie i od razu włącz młynek.

kawa, kofeina shutterstock.com
W historii wielkich odkryć ludzkości pełno jest przypadków – tak jest też z kawą. Zawdzięczamy ją kozom i zdolnościom obserwacyjnym etiopskiego pasterza w IX wieku. Zauważył on niezwykłe ożywienie stada po zjedzeniu owoców z pewnego drzewka i pozazdrościł kozom dobrego samopoczucia. Tak przynajmniej mówi legenda o początkach. A potem już poszło. W XVII wieku kawa wkroczyła do Europy: powstały kawiarnie, jako wyrafinowana alternatywa dla zapijaczonych tawern, i narodził się nowy gatunek człowieka, czyli kawosze.

REKLAMA

ZOBACZ: Kawa vs zielona herbata - co jest zdrowsze?

W 2018 roku światowy rynek kawowy wart był ponad 100 miliardów $ i stale rósł. Ta globalna obsesja na punkcie kawy nie mogła ujść uwagi naukowców, z których zresztą lwia część wypija tej kawy hektolitry. Okazało się, że zalety kawy nie ograniczają się do pobudzającej organizm kofeiny, ale zawierają substancje czynne, polifenole i minerały, które mają zbawienny wpływ na nasze zdrowie.

Ponad 20-letnie badania przeprowadzone na Harvardzie jednoznacznie wiążą pijanie kawy ze zmniejszaniem ryzyka chorób serca, cukrzycy, depresji, a nawet niektórych nowotworów. Co więcej, została najprawdopodobniej sprecyzowana ilość kawy, po której zaczynają się te dobrodziejstwa – od 3 do 5 filiżanek dziennie. To co, może małą kawkę?

1. Kawy świata

Szybki rzut oka na mapę i największych światowych producentów kawy pozwoli Ci doprecyzować swoje gusta i oczekiwania.

Ameryka

Ameryka Orzechowy, słodki, czekoladowy To światowa kawowa potęga: mieszanki ze środkowej i południowej Ameryki są niezmiennie dobre. Sama tylko Brazylia pokrywa ponad 1/4 światowej produkcji kawy, oferując ziarna nieco słodsze, natomiast np. ziarna kolumbijskie mają większą kwasowość. Jeżeli jesteś kawoszem, to na pewno miałeś do czynienia z mieszankami brazylijsko-kolumbijskimi. Dobra dla fanów głębokich aromatów.

PRZECZYTAJ: Co kryje w sobie kubek kawy?

Afryka

Cytrusowy, kwiatowy, aromatyczny Od Kenii po Rwandę produkowane są mieszanki naprawdę światowej klasy. Kawa jest uprawiana na dużych wysokościach (nawet ponad 2000 m n.p.m.) i ma złożony smak. Kenijskie ziarna mają prawie cytrynową kwaskowatość, a ze względu na to, że różnią się rozmiarami, są prawdziwym wyzwaniem dla producentów w procesie palenia. Dobra dla fanów subtelności.

Azja

Piżmowy, ziemny, dymny Azjatyckie kawy są trudne w smaku, ale mają swoich zagorzałych fanów. Swoją specyfikę zawdzięczają temu, że ziarna są transportowane, zanim całkowicie wyschną, dlatego w smaku da się wyczuć nuty cedru i tytoniu. Ciekawostką jest kolor surowych ziaren – raczej niebieski, a nie bladozielony jak w innych kawach. Dobra dla fanów odważnych smaków.

2. Tajniki uprawy kawy

Poznaj kilka niezbędnych słówek ważnych dla amatorów dobrej kawy.

Wysokość

Używane w opisach kawy określenie „duża wysokość” dotyczy ziaren uprawianych powyżej 1400 m n.p.m. Na tych wysokościach ziarna wolniej dojrzewają, uzyskując bardziej wyrazisty smak niż te rosnące niżej. Uważa się je za lepsze, ale to kwestia gustu.

Mycie

Ta metoda „na mokro” jest sposobem przetwarzania owoców kawy, w którym usuwa się ich miąższ. Kawa smakuje wtedy bardziej świeżo. W innej metodzie, „na sucho”, owoce rozkłada się i suszy na słońcu, pozwalając ziarnom wchłonąć część ich aromatu.

Sezonowość

Owoce kawy, jak każde inne owoce, mają swoje sezony, w których osiągają szczyt swoich walorów smakowych i odżywczych. W zależności od odmiany nowo posadzone drzewo kawowe zaczyna rodzić owoce po 3-4 latach, natomiast same zbiory są zazwyczaj robione ręcznie.  

3. Jak kawa wpływa na zdrowie?

Odpędzanie senności to najmniejsza z właściwości kawy. Sprawdź jej inne, zdrowe skutki uboczne.

Silne mięśnie

Kawa jest źródłem kofeiny, która pobudza i tym samym pozwala dać z siebie więcej na treningu.  

Zdrowie mózgu

Regularne picie kawy obniża długoterminowe ryzyko demencji, ale ma też szybsze, korzystne skutki. Jedno z badań naukowych wykazało, że ryzyko samobójstwa wśród kawoszy jest o 50% niższe niż u kawowych abstynentów. To by znaczyło, że kawa jest bardziej skuteczna od wszystkich antydepresantów.

Ochrona serca

Kofeina jest psychoaktywnym alkaloidem, który blokuje zmęczenie, działając na neuroreceptory – podobnie zresztą jak nikotyna i kokaina. Jednak w odróżnieniu od nich jeden kubek kawy wypijany raz na tydzień zmniejsza ryzyko niewydolności serca o 8%.

Ochrona wątroby

Badania pokazują, że kawa może chronić wątrobę przed rakiem. Natomiast inne związki zawarte w kawie spowalniają postęp marskości wątroby.

Utrata tłuszczu

Kofeina po pierwsze wpływa hamująco na apetyt, a na dodatek podnosi spoczynkową przemianę materii. No i na koniec oznacza mocniejszy trening.

4. Jak poprawnie zaparzyć kawę?

1. Bądź jak aptekarz: na elektronicznej wadze z dokładnością do 0,1 g zważ 11 g ziaren kawy. Zmiel ziarna niezbyt drobno i wsyp do kubka. Jeżeli popisujesz się w większym gronie, to każdemu przygotuj taką porcję i kubek.

2. Wlej do kubka 180 ml wody na chwilę przed wrzeniem. Ta proporcja wody do kawy jest doskonała do oceny jakości. Parz 4 minuty, a następnie trzykrotnie zamieszaj. Pora włączyć nos, bo kawa już powinna pięknie pachnieć.

3. Zdejmij łyżką pianę z wierzchu, bo może być gorzka, i zaczekaj do pijalnej temperatury. Przed pierwszym łykiem sprawdź, czy fusy opadły na dno. Fachowy cupper nabiera łyżeczkę i wypija siorbiąc, by rozprowadzić smaki. Dobra?

5. Ciekawe formy podawania kawy

Tak, tak, takie właśnie kawy zamawia się na świecie.

Coffee Soda

Aromatyzowany przyprawami lub cytrusami ten zimny, gazowany napój na pewno nie jest dla purystów, ale działa jak energetyk.

Bulletproof

Picie tej mieszanki kawy, masła i oleju kokosowego ma czynić cuda, ale niestety nie ma na to naukowych dowodów.

Turmeric Coffee

Kurkuma jest faktycznie silnym środkiem przeciwzapalnym, ale pozytywny efekt zależy od ilości aktywnej kurkuminy.

Rainbow Latte

Robione z dodatkiem mleka roślinnego, buraków, wodorostów, zielonej matchy itp. wynalazków. Trzeba być hipsterem z papierami.

Nitro Coffee

Zaparzanie kawy azotem nadaje jej subtelnie słodkiego posmaku i kremowej konsystencji. Dobry przed treningiem.

6. W czym zaparzać kawę?

Sklepy są zawalone po sufit sprzętami do parzenia kawy. Oto kilka z nich.

AeroPress

To stosunkowo nowy sposób parzenia, stworzony 15 lat temu w USA. Nieduże, poręczne i przenośne urządzenie, idealne do pojedynczych kawek. Działa szybko z użyciem papierowych filtrów i tłoka. Łatwość użycia:

Ekspres ciśnieniowy

To już poważniejszy wydatek, ale za to napar uzyskany pod ciśnieniem ma głębszy i bardziej wyrazisty smak. No i czujesz się w kuchni jak w swoim ulubionym, lokalnym bistro.

Kawiarka

Podobnie jak ekspresy, wykorzystuje ciśnienie do parzenia, jednak dużo mniejsze. Warto wiedzieć, by do zbiornika wlewać gorącą wodę, nie zimną, bo im dłużej trwa zaparzanie, tym więcej goryczy w kawie.

Syfon

Wynaleziony w 1830 roku w Berlinie wygląda futurystycznie i czadowo. Kawa z niego jest jedwabiście gładka, jednak nie nadaje się na szybką poranną kawkę w biegu.

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA