Cofające się dziąsła - jak zapobiegać i jak leczyć recesję dziąseł?

Niewłaściwe nawyki pielęgnacyjne mogą stopniowo doprowadzić do recesji, czyli cofających się dziąseł oraz stanów zapalnych zębów i przyzębia, a te są bezpośrednią przyczyną wielu poważnych chorób z nadciśnieniem, cukrzycą i alzheimerem włącznie. Sprawdź jak zapobiec recesji dziąseł i jak leczyć

Cofające się dziąsła Shutterstock.com

Spis treści

Zdrowe dziąsła mają jasnoróżowy kolor, nie krwawią i nie bolą. Na skutek recesji, obnażenia szyjek oraz korzeni zębów, dochodzi do nadwrażliwości. Efekt? Przeszywający ból pojawiający się przy okazji szczotkowania, a także spożycia zimnych lub gorących pokarmów i napojów. Wygląd i kondycja dziąseł są też często pierwszym sygnałem rozwijającej się w organizmie choroby.

REKLAMA

Dowodów na to, że zdrowie jamy ustnej – w tym kondycja dziąseł – wpływa na nasze zdrowie, nie brakuje. Kardiolodzy przestrzegają, że każde ognisko zapalne w jamie ustnej, np. objęty próchnicą ząb lub choroba przyzębia, jest jak tykająca bomba dla serca. Badacze wskazują też na związek chorób dziąseł m.in. z udarem mózgu, chorobą Alzheimera, reumatoidalnym zapaleniem stawów, nowotworami, zapaleniem płuc i kłębuszkowym zapaleniem nerek. Stanu zdrowia jamy ustnej nie wolno lekceważyć – krwawienie dziąseł może być objawem białaczki. Jak więc zadbać o zdrowie dziąseł?

Szczotkuj delikatnie

Zbyt mocne szczotkowanie zębów, to jeden z najczęstszych powodów obniżania się linii dziąseł.

Mocniejsze dociskanie szczoteczki do zębów nie sprawia, że zęby są czystsze. Kluczowa jest odpowiednia technika, nie siła. Zbyt duży nacisk będzie nie tylko podrażniał dziąsła, prowadził do ich recesji, ale także do uszkodzenia szkliwa zębów” – mówi lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Leczenia i Profilaktyki Paradontozy Periodent w Warszawie.

„Aby osłabić siłę nacisku, możemy także szczotkować zęby niedominującą dłonią. Dobrym wyborem jest także szczoteczka soniczna, która samodzielnie wykonuje odpowiednie ruchy”

Wybierajmy szczoteczkę o miękkim włosiu i zamiast poziomego szorowania zębów, stosujmy technikę tzw. wymiatającą. Przy tej technice włosie szczoteczki jest ustawione do powierzchni zębów pod kątem 45 stopni. Ruch szczoteczki rozpoczyna się od linii dziąsła w dół korony.

„Aby osłabić siłę nacisku, możemy także szczotkować zęby niedominującą dłonią. Dobrym wyborem jest także szczoteczka soniczna, która samodzielnie wykonuje odpowiednie ruchy”– dodaje stomatolog Stachowicz.

Usuwaj kamień nazębny

Regularne nitkowanie zębów zapobiega odkładaniu się płytki nazębnej. Jest równie ważne dla profilaktyki recesji dziąseł, jak usuwanie - podczas profesjonalnego zabiegu higienizacji w gabinecie - kamienia nazębnego.

"Zalegająca na zębach płytka bakteryjna z czasem utwardza się w twardy osad, czyli kamień nazębny. Ten z kolei jest główną przyczyną stanów zapalnych i chorób dziąseł, w których dochodzi do degeneracji tkanek dziąseł i ich recesji– wyjaśnia dentystka.

Uwaga! Nieumiejętne, zbyt intensywne nitkowanie przestrzeni międzyzębowych również może sprzyjać recesji dziąseł. Alternatywą łagodniejszą dla dziąseł będzie choćby irygator stomatologiczny - proste w obsłudze urządzenie, które wykorzystuje strumień wody pod ciśnieniem do usunięcia problematycznych osadów.

Zalegająca na zębach płytka bakteryjna z czasem utwardza się w twardy osad, czyli kamień nazębny. Ten z kolei jest główną przyczyną stanów zapalnych i chorób dziąseł, w których dochodzi do degeneracji tkanek dziąseł i ich recesji.

 „Irygator generuje pulsacyjny strumień wody, dzięki czemu nie tylko skutecznie wypłukuje resztki pokarmowe z zakamarków jamy ustnej, ale również łagodnie masuje dziąsła i zwiększa ich ukrwienie. Z tego względu dla osób z recesją dziąseł oraz kieszonkami dziąsłowymi będzie on nawet lepszą, bardziej bezpieczną opcją niż nitka dentystyczna” – informuje stomatolog.

Nie zgrzytaj zębami

Bruksizm, czyli mimowolne zgrzytanie zębami, może prowadzić do wielu negatywnych skutków dla zdrowia jamy ustnej. Nacisk i siła, którą zgrzytanie zębów wywiera na zgryz, mogą być m.in. przyczyną obsuwających się dziąseł.

Leczeniem bruksizmu może być terapia ortodontyczna lub leczenie protetyczne, ale także ograniczenie stresu, który nasila nieświadome zaciskanie szczęk. Pomocne w terapii są także specjalne szyny relaksacyjne, które pacjent zakłada do snu. Dzięki temu nadaktywność mięśni jest ograniczona, a skutki dla zębów i dziąseł zredukowane” – mówi dr Stachowicz.

Skoryguj wady zgryzu

Przyczyną cofających się dziąseł mogą być również wady zgryzu. Krzywe lub nieprawidłowo ustawione w łuku zęby (np. stłoczone, a także zbyt dowargowo wychylone) wywierają nacisk na dziąsła i kości szczęki, a co za tym idzie – zwiększają prawdopodobieństwo cofania się tkanek dziąseł. W tej sytuacji rozwiązaniem jest spersonalizowane leczenie ortodontyczne, które może spowodować całkowite wyrównanie recesji lub spowolnienie jej postępu.

Uważaj na piercing

Noszenie kolczyków w ustach np. w wardze lub języku to dla dziąseł sport ekstremalny. Taka biżuteria może powodować urazy mechaniczne tkanek dziąseł i powodować ich cofanie się. 

Im dłużej nosimy kolczyk w ustach, tym większa szansa na podrażnienia dziąseł i recesję. W prosty sposób można zidentyfikować przyczynę, ponieważ recesja pojawi się w miejscu sąsiadującym z biżuterią” – mówi dentystka.

Toksyny znajdujące się w dymie papierosowym mają znaczny wpływ na tkanki miękkie jamy ustnej, powodując choćby gorsze ukrwienie dziąseł i szybszy rozwój stanów zapalnych.

Rzuć palenie

Palacze częściej doświadczają obsuwających się dziąseł. Palenie nie tylko powoduje zmniejszenie przepływu śliny i szybsze odkładanie się kamienia nazębnego, ale toksyny znajdujące się w dymie papierosowym mają znaczny wpływ na tkanki miękkie jamy ustnej, powodując choćby gorsze ukrwienie dziąseł i szybszy rozwój stanów zapalnych.

Regularnie odwiedzaj dentystę

Kontrolne wizyty u dentysty co pół roku to najlepsza metoda walki z recesją dziąseł, ponieważ pozwala wykryć problem w zarodku i zareagować na wczesnym etapie. To szczególnie ważne w grupie ryzyka, m.in. u mężczyzn, osób starszych i palaczy.

Odpowiednie nawyki higieniczne na co dzień nie zawsze wystarczą w walce z recesją dziąseł. Sprzyjającego recesji kamienia nazębnego, który jest zwapniałą płytką nazębną, nie usuniemy szczoteczką do zębów ani nitką. Jedyną metodą jego usunięcia jest zabieg higienizacji jamy ustnej, który składa się ze skalingu oraz piaskowania w gabinecie stomatologiczny” – mówi dentystka.

Jak leczyć recesję dziąseł?

Choć obsuwające się dziąsła w dużej mierze zależą od naszych nawyków, to wpływ mają także geny, które warunkują określone cechy anatomiczne i skłonność do występowania recesji. Dotyczy to m.in. osób z cienkim biotypem dziąsła, zbyt płytkim przedsionkiem jamy ustnej lub nieprawidłową budową wędzidełka wargi górnej lub policzków. Co robić, gdy już dojdzie do recesji dziąseł?

Recesja dziąseł jest nieodwracalna, co oznacza, że dziąsła samoistnie nie wrócą do swojej właściwej pozycji. Brak leczenia będzie prowadził do pogłębienia tego stanu i stopniowego zaniku dziąseł, co nie tylko jest problemem estetycznym, ale przede wszystkim funkcjonalnym, ponieważ może skutkować rozchwianiem i utratą zębów. Recesja dziąseł utrudnia także leczenie ortodontyczne czy protetyczne, np. wszczepienie implantów” – wyjaśnia periodontolog Monika Stachowicz.

Jeśli zauważamy charakterystyczne symptomy np. zęby wydają się dłuższe, pojawia się nadwrażliwość oraz wyczuwamy charakterystyczne wgłębienie na styku dziąseł i zębów, niezbędna jest wizyta u stomatologa. 

Dlatego jeśli zauważamy charakterystyczne symptomy np. zęby wydają się dłuższe, pojawia się nadwrażliwość oraz wyczuwamy charakterystyczne wgłębienie na styku dziąseł i zębów, niezbędna jest wizyta u stomatologa specjalizującego się w leczeniu chorób dziąseł. W gabinecie periodontolog przeprowadzi odpowiednią diagnostykę i wdroży dopasowaną terapię.

"W ciężkich przypadkach recesji możemy przeprowadzić zabieg przeszczepu dziąsła. W pierwszej kolejności stomatolog po znieczuleniu pacjenta pobiera mały fragment tkanki łącznej z okolicy podniebienia, a następnie pokrywa nią obszar recesji. W efekcie odtworzone dziąsło będzie grubsze i mniej podatne na nawrót dolegliwości. Alternatywą jest także użycie gotowych preparatów np. matryc kolagenowych do pokrycia ubytku. Każdy z tych zabiegów redukuje dolegliwości, poprawia estetykę uśmiechu i funkcjonalność dziąseł. Może się jednak okazać, że w wielu przypadkach zabieg będzie trzeba po pewnym czasie powtórzyć" - mówi dr Stachowicz.


Ekspertka

LEK. STOM. MONIKA STACHOWICZ
specjalista periodontolog
Pracuje w Centrum Leczenia i Profilaktyki Paradontozy Periodent w Warszawie.

REKLAMA