Co robić po oparzeniu?

Co robić, gdy się oparzysz? Przed wszystkim działaj szybko, bo każda minut zwłoki to poważniejsze konsekwencje. Można się oparzyć ogniem, albo dotykając gorącego przedmiotu, albo oblewając się gorącym płynem. W każdym przypadku sposób postępowania po oparzeniu powinien być trochę inny. Zobacz, co robić po oparzeniu.

Oparzenie skóry Shutterstock.com

Oparzenia najczęściej są bolesne, ale te niewielkie są niegroźne i goją się po kilku dniach. Niestety rozległe albo bardzo poważne oparzenia mogą spowodować ciężkie konsekwencje zdrowotne, a nawet śmierć. Ulega im w Polsce co roku od 250 do 400 tys. osób, z czego ponad połowa to dzieci w wieku od 1 do 4 lat. Dr Adam Pietrzak, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii oraz medycyny ratunkowej podkreśla, że oparzenie to uraz, który prędzej czy później każdego z nas będzie w jakimś stopniu dotyczył. Trzeba wiedzieć, co wtedy robić.

Najczęstsze powody oparzeń to:

  • kontakt z gorącą wodą lub tłuszczem
  • dotknięcie gorących przedmiotów (żelazko, piekarnik, grill itp.)
  • bezpośredni kontakt z ogniem (kominek, ognisko)
  • oparzenia substancjami chemicznymi czy w wyniku porażenia prądem.

W czasie wakacji oparzenia powstają najczęściej wskutek zbyt długiego przebywania na słońcu bez zabezpieczenia filtrami, nieostrożnego obchodzenia się z ogniem (kuchnia kempingowa, ognisko, grill), wypadków komunikacyjnych. 

SPRAWDŹ TEŻ: Co robić, gdy spalisz się na słońcu?

Zdarzają się także oparzenia w wyniku kontaktu z roślinami – jak barszczem Sosnowskiego czy sumakiem jadowitym, zwierzętami – np. meduzami w ciepłych morzach, a nawet substancjami bojowymi – jak trujący i parzący w kontakcie ze skórą iperyt, używany podczas I i II wojny światowej, na który można się natknąć na plaży po sztormach na Bałtyku, wyrzucony na brzeg w postaci bryłek przypominających bursztyn.

Oparzenia nie mają wakacji. W tym czasie zdarza się ich nawet więcej niż w innych porach roku. Tymczasem, chociaż temat wydaje się każdemu znany, okazuje się, że na temat prawidłowego postępowania po oparzeniu wiemy bardzo niewiele – mówi Anna Mossakowska-Ziemniak, wiceprezes Fundacji „Po oparzeniu”, organizatorka kampanii edukacyjnej „Oparzenia nie mają wakacji”.

ZOBACZ TEŻ: Domowe sposoby na drobne urazy: odciski, skaleczenia, oparzenia itp.

Postępowanie po oparzeniu: krok po kroku

Oparzenia dotyczą największego narządu ludzkiego ciała, o którym rzadko myślimy jako o narządzie – skóry. Skóra jest odpowiedzialna za ochronę ciała, termoregulację oddychanie i przemianę materii, dlatego uszkodzenia skóry mogą być groźne dla życia – szczególnie w przypadku małych dzieci. 

- Oparzenie groźne dla zdrowia i życia to takie, które obejmuje ponad 1 proc. powierzchni ciała, zwłaszcza gdy w miejscu urazu pojawiają się pęcherze. Miarą jest nasza dłoń, która mniej więcej odpowiada 1 proc. powierzchni ciała. Jeżeli oparzenie przekracza obszar dłoni, należy przyjąć, że będzie wymagało interwencji szpitalnej – podkreślił dr Adam Pietrzak. 

Szybkie i prawidłowe udzielenie pierwszej pomocy po oparzeniu przyniesie poszkodowanemu ulgę w bólu i może uchronić go przed głębszym uszkodzeniem skóry, ciężkimi powikłaniami, bliznowaceniem. 

Po pierwsze należy w sposób bezpieczny wycofać się od czynnika, który usiłuje was zabić. Jeżeli jest to oparzenie termiczne, należy oparzone miejsce schłodzić – w przypadku dorosłych nawet bardzo zimną wodą, która działa również przeciwbólowo, przez 10-30 minut. Potem można pomyśleć czy mamy jakikolwiek jałowy opatrunek. Tu najlepszy jest hydrożel , który zabezpiecza, chłodzi, zdejmuje ból i pozwala na mobilność, żeby jak najszybciej dotrzeć do lekarza – radzi dr Pietrzak.

Opatrunek hydrożelowy na oparzenia

Hydrożel to mieszanka substancji, które mają na celu odebranie ciepła tkankom i rozpoczęcie wstępnego leczenia. Używany od ponad 20 lat w ratownictwie specjalistycznym jest obecnie dostępny do użytku domowego w postaci sprayu i mokrych sterylnych opatrunków, które warto mieć w domowej i wakacyjnej apteczce.

Jak uniknąć brzydkiej blizny po oparzeniu?

Prawidłowe postępowanie po oparzeniu może zapobiec powstaniu brzydkich, długo gojących się blizn, które mają wpływ również na psychikę pacjenta. 

- Leczenie i powstawanie blizn łączy się z całym szeregiem konsekwencji psychiatrycznych i psychologicznych, jak zespoły stresu pourazowego, depresja, zaburzenia lękowe, lęk w sytuacjach społecznych, zmiany obrazu własnego ciała. Pogorszenie obrazu tego ciała będzie wpływało na codzienne funkcjonowanie w relacjach z osobami bliskimi, w relacjach intymnych czy sytuacjach społecznych – wskazał dr Sławomir Murawiec, psychiatra i psychoterapeuta Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego

Dr Adam Pietrzak dodał, że oparzenie wymaga także zdecydowanej, „wręcz agresywnej” terapii przeciwbólowej - nawet w przypadku bardzo małego dziecka, zwłaszcza że straty psychiczne powstałe w związku z tego rodzaju urazem pozostają na całe życie.

Statystyki Europejskiego Sojuszu na rzecz Bezpieczeństwa Dzieci pokazuje, że oparzenia są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów dzieci w Europie. Dlatego oparzeniom u dzieci będzie poświęcona kolejna kampania Fundacji „Po oparzeniu”: „Stop oparzeniom u dzieci:, która rozpoczyna się we wrześniu.

Źródło: PAP MediaRoom

Zobacz również:
REKLAMA