Aktywność fizyczna może naprawić skutki bezsenności

Statystyka wykazuje, że ludzie, którzy mało się ruszają i mało śpią, mają też najsłabsze zdrowie i są najbardziej narażeni na przedwczesną śmierć. Okazuje się, że ruch i sen działają synergicznie, więc jeśli mało śpisz, to przynajmniej się więcej rusza, a jeśli mało się ruszasz, to przynajmniej porządnie się wysypiaj.

Sen i aktywność fizyczna działają synergicznie Shutterstock.com
Badanie opublikowane na łamach British Journal of Sports Medicine  wykazało, że utrzymywanie aktywności fizycznej na poziomie co najmniej rekomendowanym może niwelować zdrowotne skutki nieodpowiedniej jakości lub ilości snu.

REKLAMA

Badanie to wykazało, że ludzie, którzy źle sypiają i na dodatek bardzo mało się ruszają, są najbardziej narażeni na śmierć z powodu chorób serca, udarów i nowotworów. To spostrzeżenie skłoniło uczonych do postawienia hipotezy, że oba te czynniki – sen i aktywność fizyczna – działają synergicznie, to znaczy, że ich wspólne działanie ochronne jest silniejsze niż tylko suma działanie obu tych czynników.

Zarówno niska aktywność fizyczna, jak i problemy ze snem, są niezależnie czynnikami ryzyka przedwczesnej śmierci i różnych chorób, w tym chorób układu krążenia i nowotworów. Pytanie, czy połączenie tych dwóch czynników również zwiększa ryzyko bardziej niż suma pojedynczych.

Aby to zbadać, uczeni przekopali się przez dane 380 000 ludzi w średnim wieku (średnia wieku 55 lat), pozyskane z brytyjskiej bazy danych UK Biobank. UK Biobank to baza gromadząca dane o życiu i stanie zdrowia ponad pół miliona osób w wieku 37-73 lat, zaangażowanych do badania w latach 2006 - 2010.

Uczestnicy badania dostarczali informacje o swojej aktywności w tygodniu, które przeliczano na skalę MET czyli ekwiwalentu metabolicznego, co pozwoliło porównać stopień aktywności fizycznej partycypantów. Na przykład 600 minut MET tygodniowo odpowiada 150 minutom treningu o umiarkowanej intensywności, albo 75 minutom treningu o wysokiej intensywności.  

Trzy poziomy aktywności

Poziomy aktywności podzielono na cztery przedziały. Wysoka aktywność (1200 i więcej minut MET/tydzień), średnia aktywność (600-1200 minut MET/tydzień), niską aktywność (1-600 mint MET/tydzień) oraz brak aktywności zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Trzy poziomy jakości snu

Jakość snu oceniano w skali od 0 do 5, biorąc pod uwagę chronotyp (czy ktoś być skowronkiem czy sową), długość snu, bezsenność, chrapanie, i senność za dnia. Następnie każdego z uczestników zaliczono do jednej z trzech grup: zdrowy sen (4+), sen przeciętny (2-3) i słaby sen (0-1).

Na podstawie tych informacji udało się wyznaczyć kilkanaście powtarzalnych wzorców zależności.

SPRAWDŹ TEŻ: Jak ważna jest regeneracja w nocy

Ile osób zmarło i na co

Stan zdrowia uczestników był monitorowany przez średnio 11 lat, do maja 2020 roku lub śmierci (jeśli nastąpiła wcześniej), aby ocenić ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny. Osobno sprawdzono też zależności dla zgonów z powodu chorób układu krążenia, specyficznie dla choroby wieńcowej i udaru, wszystkich nowotworów i specyficznie dla raka płuc.

W analizowanym czasie zmarło 15 503 osoby. 4095 z powodu chorób układu krążenia, 9064 z powodu różnych nowotworów.

Dokładniej, 1932 osoby zmarły z powodu choroby wieńcowej, 359 z powodu udaru krwotocznego, 450 z powodu udaru niedokrwiennego a 1595 na raka płuc. 

 

REKLAMA

REKLAMA

Ilu aktywnych

223 445 (czyli 59%) uczestników badania zostało zakwalifikowanych do grupy wysokiej aktywności fizycznej, 57 771 (15%) do grupy o średniej aktywności, 39 298 (10%) do grupy o niskiej aktywności fizycznej oraz 59 541 (16%) do grona tych, którzy praktycznie nie podejmują żadnego wysiłku fizycznego.

REKLAMA

Ilu wyspanych

Ponad połowa (56%) uczestników porządnie się wysypiała, sen 42% kwalifikował się do grupy umiarkowanie dobrego, a 3% uczestników zostało zakwalifikowanych do grupy ludzi sypiających źle.

SPRAWDŹ TEŻ: Suplementy na lepszy sen - test redakcji

Zauważono też zależność, że młodsi, kobiety, szczuplejsi, bogatsi, jedzący więcej warzyw i owoców, spędzający najmniej mniej czasu w pozycji siedzącej, bez problemów psychicznych, niepalący, niepracujący na zmiany, pijący najmniej alkoholu byli też statystycznie bardziej aktywni fizycznie i osiągali lepsze wyniki na skali prawidłowego snu.

Zauważalna była zależność, że im niższy wynik na skali jakości snu, tym większe ryzyko śmierci z dowolnej przyczyny, z powodu chorób układu krążenia i udaru niedokrwiennego mózgu.

W porównaniu z ludźmi o wysokiej aktywności fizycznej i dobrej jakości snu, ludzie z drugiego końca obu skal byli o 57% bardziej narażeni na śmierć z dowolnej przyczyny.  Byli też o 67% narażeni na zgon z powodu chorób układu krążenia, o 45% z powodu nowotworów i aż o 91% bardziej z powodu raka płuc.

U tych, którzy słabo spali, niższy poziom aktywności fizycznej zwiększał ryzyko większości niebezpiecznych schorzeń, z wyjątkiem udarów.

ZOBACZ TEŻ: Co daje nam sen

Wprawdzie to tylko badanie obserwacyjne, a więc nie wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy, jednak badacze wskazują, że „Aktywność fizyczna zgodna z zaleceniami WHO (a więc powyżej 600 MET na tydzień) wydaje się minimalizować większość niekorzystnych, potencjalnie śmiertelnych skutków zdrowotnych wynikających z problemów ze snem”. Jeśli więc masz problemy z zasypianiem, albo śpisz źle z powodu chrapania lub z innych przyczyn, przynajmniej więcej się ruszaj, a będziesz zdrowszy i pożyjesz dłużej.


Źródło: British Journal of Sports Medicine

https://www.bmj.com/company/newsroom/high-physical-activity-levels-may-counter-serious-health-harms-of-poor-sleep/

Zobacz również:
Will Ahmed, założyciel marki Whoop – producenta monitorów aktywności – wykorzystuje dane, by idealnie dopasować trening.
ZOBACZ WIĘCEJ
REKLAMA