Polityka prywatności - poznaj szczegóły » [ X ]
PODZIEL SIĘ



OCEŃ
3.9

Męskie lektury obowiązkowe

Czego potrzebuje prawdziwy facet? Sportowego wozu, grubego portfela, stada fanek i mnóstwa znajomych? Nie. Miłości, przyjaźni, odwagi, pasji... Przypomnij sobie, co oznaczają te pojęcia. Oto 9 powieści o najważniejszych sprawach w życiu mężczyzny.

fot. Yuri Arcurs 2009/shutterstock.com
 1.


Władza: Michaił Bułhakow "Mistrz i Małgorzata"

Szatan wydaje bale. Gospodyniami są na nich zawsze kobiety o imieniu Małgorzata. I tym razem tak się stanie. Do stolicy ZSRR przybywa profesor czarnej magii Woland ze swoją świtą. To, co zacznie się dziać w mieście pod wpływem sztuczek diabelskich, to jak szatan i kompania będą figlować, jak postawiony na głowie przez system świat zupełnie zwariuje, jest nie do opowiedzenia.

Równocześnie z realistyczną (właśnie tak!) opowieścią o systemie komunistycznym Bułhakow przedstawia nam inną książkę. Apokryficzną Ewangelię według Mistrza, tytułowego bohatera, zamkniętego w psychuszce ukochanego Małgorzaty. Rozmowy Jeszui ha-Nocri (dla niewtajemniczonych - Jezusa z Nazaretu) z Poncjuszem Piłatem, prokuratorem Judei, to do dziś jedno z najważniejszych przedsięwzięć tego typu literatury na świecie.

Jest zbrodnią mówienie o "Mistrzu i Małgorzacie" tylko w kategoriach rozważań o systemie władzy. Ale - spośród arcydzieł - to właśnie ta książka o władzy mówi mocno i zdecydowanie. Pozycja obowiązkowa.

 2.


Zdrada: John Fowles "Mag"

Młody nauczyciel Nicolas Urfe podejmuje pracę w szkole na małej greckiej wyspie. W Anglii zostawia dziewczynę i od początku wiemy, że mamy do czynienia z typem emocjonalnie niedojrzałym. Na wyspę przyjeżdża czasem Conchis, bogaty Grek, o którym mówią, że w czasie wojny kolaborował z Niemcami. U niego właśnie Nicolas poznaje Julię, śliczną dziewczynę, która zmieni jego życie. Miłość do niej, a właściwie to, co Urfe za miłość uważa, sprawi, że bohater nie zauważy, iż został wmanewrowany w misterną i perfidną grę.

W powieści Fowlesa chodzi nie tylko o zdradę w relacji kobieta - mężczyzna, choć tej jest tu najwięcej, ale także o zdradę ideałów, a nawet narodu. "Mag" to jedna z tych książek, które pokazują, że nie istnieje czarno- -biały obraz świata i człowieka w świecie, a rzeczy mogą okazać się czytelne, dopiero gdy zacznie się słuchać między słowami.

 3.


Zazdrość: Michał Choromański "Zazdrość i medycyna"

Jedyna polska powieść w tym przeglądzie. Za to jaka! W roku 1933 Widmar zaczyna podejrzewać swoją żonę o romans. Jego krawiec, Gold, donosi mu o tajemniczej wizycie pani Widmarowej w kamienicy nieopodal swojego mieszkania. Od tej pory chorobliwa zazdrość Widmara będzie dyktować mu mniej lub bardziej racjonalne działania, które mają doprowadzić do potwierdzenia podejrzeń.

Książka, czytanie fot. LoloStock 2015/Shutterstock
Zazdrosna jest także była kobieta Widmara, Zofia. Tym razem o niego. Gdy umiera, jej zapiski ze szczegółowym opisem zdrady żony trafiają w tajemniczy sposób na posesję bohatera. Dalej sza! Trzeba to przeczytać.

Choromański zyskał w przedwojennej Polsce wielką sławę. Dlaczego? Bo to powieść o nas wszystkich. Zdarzyć się może każdemu.

 4.


Przyjaźń: Aleksander Dumas "Trzej muszkieterowie"

Porywczy i szlachetny d'Artagnan wyrusza do Paryża, by zaciągnąć się do królewskich muszkieterów. W stolicy natychmiast popada w konflikt z trzema muszkieterami - Atosem, Portosem i Aramisem, co skutkuje wyzwaniem na trzy pojedynki tego samego dnia. Szczęśliwie dla integralności cielesnej d'Artagnana w paradę wchodzą im gwardziści kardynała de Richelieu. Dochodzi do walki, a d'Artagnan opowiada się po stronie muszkieterów. Od tej pory stają się nierozłączni. Bronią honoru królowej Anny Austriaczki przed podłą intrygą kardynała, tropią zbrodniczą i piękną agentkę tegoż - Milady, piją wino, kochają piękne kobiety i walczą.

Absolutna klasyka powieści przygodowej, a jednocześnie traktat o męskiej przyjaźni. Bo męska przyjaźń różni się od kobiecej. Jak wiadomo. Niestety, tylko mężczyznom wiadomo.

 5.


Miłość: Erich Maria Remarque "Łuk triumfalny"

Doktor Ravic, niemiecki uchodźca, przebywający krótko przed wojną nielegalnie w Paryżu, pewnej mglistej nocy spotyka Joannę. Joanna jest samotna i zagubiona. I piękna. I tajemnicza. Tak zaczyna się gęsty od znaczeń, wstrząsający melodramat (właśnie tak!) o męskiej duszy w pułapce. Ravic pomaga kobiecie, która zostawiła w pokoju hotelowym martwego chłopaka. Po jakimś czasie pomiędzy Joanną i Ravicem wybucha uczucie. Tyle tylko, że zakochany Ravic nie chce tego związku, boi się Joanny, przeczuwa, że kobieta bardzo szybko odejdzie do innego albo gdzieś.

Książka Remarque'a jest opowieścią o wielu miłościach. Nawet epizodyczne postaci mają w tej historii do opowiedzenia własne uczucie. Podobno "Łuk triumfalny" bardzo podoba się kobietom. Warto spróbować zrozumieć, dlaczego.

 6.


Odwaga: Alistair Maclean "Działa Nawarony"

Czy sześciu ludzi może zmienić losy wojny? Bez problemu. Pod warunkiem że są to bohaterowie wojennej sensacji Alistaira MacLeana. W miasteczku Nawarona, na wybrzeżu Turcji, potężne niemieckie działa strzegą przesmyku na Morzu Egejskim. Alianci próbują je zniszczyć zarówno z powietrza, jak i z wody. Nic jednak nie jest w stanie skruszyć potężnie ufortyfikowanego przyczółka.

W takiej sytuacji potrzeba świetnie wyszkolonych, twardych żołnierzy. I w dodatku nieustraszonych. Wybór pada na sześciu komandosów. Sześciu straceńców. "Działa Nawarony" to jedna z najlepszych książek króla powieści sensacyjnej. Bohaterowie tej historii są jednymi z najbardziej wyrazistych i najbardziej nietuzinkowych w jego twórczości.

Jeśli chcesz przekonać się, dlaczego w późniejszej literaturze i kinie aż roi się od twardych typów, dla których odwaga i honor to podstawa, sięgnij po MacLeana. Bo on był pierwszy.

 7.


Pasja: Arturo Perez-Reverte "Fechtmistrz"

W roku 1866 don Jaime Astarloa jest najlepszym szermierzem w Madrycie. Jest też ostatnim, który hołduje niepisanemu kodeksowi honorowemu. Odgrodził się od świata, brzydzi się polityką. Ma jedną pasję - fechtunek i całkowicie poświęcił się poszukiwaniu mistrzowskiego pchnięcia, które nazywa Graalem. Udziela lekcji arystokratom i często informuje ich, że: "Szermierka jest jak komunia".

Książka, czytanie fot. Kikovic 2015/shutterstock
Jak to niestety w życiu prawdziwego mężczyzny bywa, wszystko wali się, gdy zostaje zaproszony do mieszkania pewnej pięknej kobiety. Chciałaby ona, żeby mistrz nauczył ją skomplikowanego pchnięcia. Astarloa nie posiada się ze zdumienia: kobieta nie może wszak używać floretu.

A dalej to już, jak to Perez-Reverte ma w zwyczaju, akcja oszaleje i popędzi w tempie szermierczego pchnięcia z podwójnym zwodem. Warto wrócić do wartości. "Fechtmistrz" jest książką o niezłomności. Ale też o tym, jak często wodzona jest ona na pokuszenie.

 8.


Wojna: Joseph Heller "Paragraf 22"

Nie sposób dyskutować o wojnie, jeśli nie zna się tej powieści. Bombardier Yossarian odmawia lotów bojowych nad Włochy w czasie II wojny światowej. Odmawia, gdyż wojna jest w jego przekonaniu rzeczą bezsensowną. Postanawia udawać wariata, by uniknąć służby na froncie. Jest jednak pewien kruczek w wojennym prawie. Definiuje go tytułowy paragraf 22.

Najkrócej rzecz ujmując: skoro Yossarian jest wariatem, to nie powinien rozumieć zagrożenia związanego z lotami, a tym samym odmawiać ich wykonywania. A jeśli odmawia, to oznacza, że jest zdrowy, a co za tym idzie: może latać.

Powieść Hellera jest oparta na paradoksach. A najgorszy jest ten, że w zwariowanym świecie biurokracji wojennej bohaterowie książki, dziwaczne indywidua o co najmniej szalonych pomysłach, zdają się być jedynymi rozsądnie myślącymi ludźmi. Niesłychanie zabawna książka. I straszna.

 9.


Śmierć: Truman Capote "Z zimną krwią"

W 1959 roku dwóch bandytów, Perry Smith i Richard Hickock, odsiadujących karę w więzieniu, słyszy od kolegi spod celi o pewnej rodzinie w Kansas. Nazywają się Clutterowie. Mają sejf pełen pieniędzy. Po wyjściu z więzienia Perry i Dick udają się do domu Clutterów z zamiarem uwolnienia jego mieszkańców od ciężaru bogactwa, ale na miejscu okazuje się, że żadnego sejfu nie ma. Łupem przestępców pada więc tylko kilkadziesiąt dolarów i kilka drobiazgów, ale świadkowie tego nieudanego napadu - czteroosobowa rodzina Clutterów - zostają związani i zastrzeleni.

To popełnione z zimną krwią morderstwo wstrząsnęło Ameryką. Po miesiącu zabójcy zostali złapani i w 1965 roku wykonano na nich wyroki śmierci przez powieszenie. W 1966 roku Truman Capote napisał książkę o tych wydarzeniach. Najpewniej jako pierwszy zaproponował konstrukcję, którą dziś określilibyśmy mianem "powieści dokumentalnej".

Capote prześledził losy całej sprawy, przeanalizował śledztwo, przemyślał zeznania morderców i napisał książką faktograficzną. Surową. Bez ozdobników i fajerwerków literackich. Książkę, która - być może dzięki temu zabiegowi - pachnie zimną krwią i śmiercią.

 

* Zestawienie przygotował dla Men's Health Irek Grin - pisarz i wydawca, autor wielu książek i opowiadań, głównie sensacyjno-kryminalnych (m.in. powieści "Szkarłatny habit", "Pan Szatan", "Szerokiej drogi, Anat" i "Ze złości") oraz jeden z twórców Stowarzyszenia Miłośników Kryminału i Powieści Sensacyjnej "Trup w szafie" i juror Nagrody Wielkiego Kalibru dla najlepszej polskiej książki kryminalnej lub sensacyjnej.

MH 07-08/2008

Komentarze

 (20)
ZOBACZ KOMENTARZE
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij