Jak się ubrać w góry?

W dolinach pory roku są dość wyraźnie oddzielone w czasie. W górach jest inaczej. W ciągu jednego dnia możesz mieć i pełnię lata i zimę pełną gębą z opadami śniegu i lodowatym wiatrem. Dlatego wychodząc w góry musisz się ubrać tak, żeby być przygotowanym na każde warunki atmosferyczne.

Ubranie w góry z Decathlonu mat. prasowe Decathlon

Dlaczego warto chodzić po górach?

Klasyczna odpowiedź alpinisty na pytanie "Po co ty włazisz na te góry?" brzmi oczywiście "bo są", ale dla tych ciekawskich , którym ta lakoniczna odpowiedź nie wystarcza, mamy też bardziej rozbudowane odpowiedzi:

  • Bo kontakt z naturą obniża poziom hormonów stresu i sprawia, że stajemy się spokojniejsi
  • Bo wchodząc pod górę i schodząc w dół trenujemy swoje serce, które musi się zaadaptować do zmiennych obciążeń
  • Bo chodząc po górach musimy używać mięśni głębokich, tych, których nie używamy na co dzień, a które są niezbędne do utrzymywania równowagi
  • Bo w górach jest czystsze powietrze niż w dolinach - bez smogu i wyziewów spalin
  • Bo w górach, zwłaszcza tych wysokich i skalistych, wystawiamy na próbę również naszą psychikę i wracamy silniejsi psychicznie
  • Bo wyprawa w góry to ruch, a każde oderwanie się od fotela to korzyść dla naszego kręgosłupa i mięśni
  • Bo w górach nawiązuje się przyjaźnie, które później trwają latami
  • Bo w górach uczymy swoje umysły, że nawet bardzo odległy cel jest do osiągnięcia, trzeba tylko włożyć w to trochę wysiłku i cierpliwości
  • Bo góry po prostu są piękne i zapewniają perspektywę nieosiągalną nawet z najwyższych wieżowców

Skoro już wiesz dlaczego warto wybrać się w góry jeszcze tej jesieni, to zobacz jak się przygotować do tej wycieczki, żeby chcieć tam wrócić. 

Zobacz, co o odpowiednim ubraniu w góry mówią Łukasz Podliński oraz Tomek Habdas. Łukasz specjalizuje się w tematyce modowej, a Tomek w podróżniczo-górskiej, więc wspólnie przygotowali kilka podpowiedzi jak ubrać się w góry, by było i praktycznie, i stylowo.

Odpowiedni strój i wyposażenie mogą zdecydowanie poprawić komfort wyprawy, pozwolą Ci zajść dalej i wyżej, a w skrajnych przypadkach mogą Ci ocalić zdrowie lub nawet życie. I wcale nie musi to być sytuacja, która wyglądają dramatycznie – np. jak konieczność przeczekania nocy w zaspie śnieżnej.

Nieodpowiedni ubiór ma fatalny wpływ na bezpieczeństwo turysty również w mniej ekstremalnych sytuacjach. Np. jeśli masz nieodpowiednie buty, bez bieżnika, łatwiej jest się poślizgnąć na ścieżce i zwichnąć nogę, a w niektórych partiach gór spaść w przepaść. Z kolei jeśli Twoja kurtka przemaka i ma nieodpowiedni kaptur, zaczynasz się spieszyć, żeby się gdzieś schować, pochylasz głowę, by deszcze nie padał Ci na twarz i łatwiej wtedy o zgubienie szlaku czy upadek.

Pakuj się w sam raz

Generalna zasada przy wyjściu w góry brzmi: lepiej wziąć za dużo niż za mało, bo znacznie łatwiej jest zdjąć bluzę niż założyć tę, której nie wziąłeś. Jednak nie można też przesadzać – zbyt duży i ciężki plecak potrafi zamienić wyprawę w koszmar. Dlatego proces pakowania trzeba dokładnie przemyśleć i wziąć tylko to, co naprawdę może się przydać w miejscu, do którego się wybierasz. Nie ma więc większego sensu zabieranie grubej kurtki zimowej na letnią wycieczkę w Karkonosze, ale przeciwdeszczową z odpinaną lekką podpinką – jak najbardziej.

Kwestia stylu

To, że coś jest praktyczne, nie musi wcale oznaczać, że ma być brzydkie. Ta zasada obowiązuje wszędzie – i na miejskim deptaku, i na zawodach sportowych, i na górskiej wyprawie. Wszędzie tam, gdzie są inni ludzie chcemy wyglądać dobrze i stylowo. Po prostu gdy czujemy się dobrze ubrani, jesteśmy bardziej pewni siebie, łatwiej nawiązujemy kontakty i mamy lepsze samopoczucie. Kompletując sprzęt warto więc zwrócić uwagę również na to, jak wygląda i wybierać taki, który nie tylko jest lekki, wytrzymały i wygodny, ale również stylowy. Nie bez znaczenia jest też dobór kolorów – wyraźne jaskrawe kolory nie każdemu przypadną do gustu, ale mają jedną zaletę – w razie potrzeby będzie Cię łatwiej znaleźć czy wypatrzeć z helikoptera.

Buty, kurtka i plecak - najważniejsze

Trzy najważniejsze elementy wyposażenia na wyprawę w góry to plecak, buty i kurtka. To właśnie te trzy rzeczy decydują o tym, czy będziesz bezpieczny, czy będzie Ci wygodnie i czy będzie Ci ciepło i sucho.

Jak wybrać plecak?

Dobór plecaka zależy przede wszystkim od długości wyprawy. My skupimy się tutaj na plecakach na jedno- kilkudniowe wycieczki. W przypadku wyjścia na jeden dzień najlepiej sprawdzi się plecak o pojemności około 20-30 litrów – zmieścisz w nim kurtkę, zapas jedzenia i napojów, dodatkową bluzę i skarpetki na zmianę, apteczkę i np. powerbank, bo zapas energii zawsze się przyda. Znajdzie się też trochę miejsca na aparat i mapę – bo w góry zawsze warto wziąć też tradycyjną papierową mapę, która nie wymaga zasilania jak GPS.

Ubranie w góry z Decathlonumat. prasowe Decathlon

Na wyprawy kilkudniowe warto wziąć plecak o pojemności minimum 45 litrów, a najlepiej 50 litrowy z tzw. kominem, czyli wysuwanym w górę rękawem, w którym zmieści się dodatkowe 10-12 litrów bagażu. Do takiego większego plecaka zmieścisz też kilka koszulek, zapas bielizny, dodatkową bluzę, rękawiczki, zapasowe buty (mogą być lżejsze – wszystko jest lepsze niż przemoczone buty), śpiwór, płachtę biwakową i karimatę

Niedrogie i bardzo dobrej jakości plecaki na górskie wycieczki znajdziesz w Decathlonie.

Jak spakować plecak?

Pakując plecak układaj rzeczy tak, żeby środek ciężkości plecaka znajdował się jak najbliżej Twojego środka ciężkości, czyli mniej więcej na wysokości pępka. Jak łatwo zauważyć, plecak powinien mieć więc środek ciężkości na dole, jak najbliżej pleców. Tam włóż więc zapas jedzenia i napoje, bo one zwykle są najcięższe.

Koszulki, bluzę i kurtkę zwijaj w ciasne rulony, a nie składaj w kostkę – wtedy zajmują najmniej miejsca. Kurtka przeciwdeszczowa i bluza powinny być jak najbliżej klapy plecaka, żebyś mógł je szybko wyjąć, nie wyjmując na deszcz pozostałych rzeczy.

Blisko klapy umieść też apteczkę – gdy będziesz jej potrzebował, może się liczyć każda minuta.

Nie przytraczaj nic na zewnątrz plecaka – w lesie będziesz tym zahaczał o gałęzie, a w terenie skalistym zahaczenie o coś może wytrącić Cię z równowagi i spowodować upadek. Wyjątek stanowią kije trekkingowe, jeśli je zabierasz – bo i tak nie zmieszczą się do wnętrza. 

Jakie buty w góry?

Buty na górską wyprawę to fundament sukcesu. W górach nie można wezwać taksówki, gdy bolą Cię nogi, nie zawsze też daje się ściągnąć buty i iść boso (chociaż czasami to możliwe). Dlatego na górską wycieczkę zakładaj tylko takie buty, które masz już sprawdzone, czyli w których chodziłeś już co najmniej kilka dni i wiesz, że nie są za małe ani za duże, nie obcierają ci pięt ani palców i nie mają żadnych miejsc, w których drażni cię jakieś zagięcie czy szew. 

Ubranie w góry z Decathlonumat. prasowe Decathlon

W górach teoretycznie najlepiej sprawdzają się buty za kostkę, stabilizujące staw skokowy, jednak jeśli wybierasz się np. na Śnieżkę czy Wielką Sowę, zwykłe buty trekkingowe też się sprawdzą. Być może nawet lepiej niż ciężkie i trochę sztywne klasyczne obuwie górskie. Te z cholewką za kostkę mają jednak tę przewagę nad niskimi butami, że lepiej trzymają stopę, stabilizują staw skokowy i nadadzą się zarówno na łatwe trasy po szerokich i w miarę równych szlakach, jak i w trudniejszym, skalistym czy błotnistym terenie.

Wybierając buty w góry zwracaj uwagę na cztery rzeczy:

  • czy są lekkie - zbyt ciężkie buty sprawiają, że szybciej się zmęczysz, zwłaszcza przy podejściach na stromiźnie, np. przy wejściu na Świnicę od strony Kasprowego Wierchu w Tatrach.
  • czy są wodoodporne - nawet jeśli akurat nie pada, słabe buty mogą przemoknąć błyskawicznie od rosy, nie mówiąc już o sytuacji, gdy musisz przedzierać się przez błoto lub idziesz kilka godzin w deszczu. W przemoczonych butach łatwiej o otarcia i pęcherze. Buty z nieprzemakalną cholewką i porządnie sklejone są bezcennym elementem wyposażenia w takiej sytuacji.
  • czy są wygodne i dobrze trzymają stopę - to oczywistość w przypadku wszystkich butów, jednak w górach staje się to kluczowe, bo - jak już wspomnieliśmy - często nie masz jak zmienić butów, a do najbliższego schroniska jest jeszcze kilka godzin drogi. W niewygodnych butach te kilka godzin na szlaku może zmienić się w kilkanaście godzin katorgi, jeśli obetrzesz sobie pięty. 
  • czy mają podeszwę zapewniającą stabilne stawianie kroków na różnym podłożu. Złotym standardem butów górskich jest podeszwa marki Vibram - to gwarancja, że but będzie się dobrze trzymał praktycznie każdego podłoża. W sklepach sieci Decathlon znajdziesz szeroką ofertę butów, w tym tańsze, ale również świetnie sprawdzające się w różnym terenie modele. Testowaliśmy ich trochę i wiemy, że w górach sprawdzają się nawet te najbardziej budżetowe modele marek Forclaz oraz Quechua.

Kurtka w góry

To, jaką kurtkę weźmiesz ze sobą w góry, zależy przede wszystkim od pory roku: latem wystarczy relatywnie cienka, jednowarstwowa kurtka wodoodporna, jesienią lepiej sprawdzi się kurtka dwuwarstwowa z odpinaną podpinką, zimą zaś niezbędna będzie kurtka z porządną warstwą termoizolacyjną. Wszystkie muszą być wodoodporne i oddychające. Podgumowane płaszczyki przeciwdeszczowe mają wprawdzie doskonałą odporność na wodę, jednak gdy próbujesz w takim gumowym kaftanie wejść pod górę, po kilku minutach i tak jesteś mokry, tyle że nie od deszczu, a od potu. 

Na stronie Decathlon znajdziesz duży wybór kurtek na górskie wyprawy - od cienkich i lekkich kurtek przeciwdeszczowych o odporności na wodę w okolicach 2000 mm H2O, aż po naprawdę skutecznie chroniące przed długotrwałym deszczem modele z wodoodpornością na poziomie 40 000 mm H2O. Najtańsze kurtki przeciwdeszczowe ze sklepów Decathlon kosztują niecałe 50 zł i po zwinięciu bez problemu zmieścisz je nawet w tzw. nerce i doskonale sprawdzą się podczas krótkiego, nawet bardzo intensywnego deszczu. W tych najlepszych kurtkach możesz spędzić w deszczu nawet kilka godzin, a bluza pod kurtką nadal będzie sucha również na ramionach, czyli tam, gdzie woda najszybciej przenika przez materiał kurtki. 

Ubranie w góry z Decathlonumat. prasowe Decathlon

Oprócz wodoodporności liczy się również oddychalność kurtki, to znaczy to, jak dużo pary wodnej jest w stanie przepuścić z wewnątrz na zewnątrz. Ten parametr oznacza się skrótem RET i im niższa jest wartość RET, tym większa szansa, że nawet podczas ciężkich podejść Twoja koszulka i bluza nie nasiąkną potem.

Interesujące i bardzo budget friendly modele oddychających i wodoodpornych kurtek znajdziesz w sklepie internetowym Decathlon. 

Parametrem kurtki, który często jest niedoceniany, jest liczba i rozlokowanie kieszeni oraz jakość zamków. Wybierając kurtkę załóż ją i sprawdź, czy wygodnie sięga ci się do kieszeni bocznych, czy w kurtce jest wewnętrzna kieszeń na dokumenty i czy wszystkie mają szczelne zamknięcia, czy to na uszczelniany zamek błyskawiczny, czy to zwykłe zakrycie patką. 

Dobrze, jeśli zamek jest dwustronny, tzn. można go otworzyć od góry i od dołu. To funkcja szczególnie przydatna, gdy np. w deszczowy, mroźny albo wietrzny dzień musisz sobie poprawić pasek przy spodniach, albo włożyć za pasek koszulkę. Rozsunięcie zamka od dołu na kilkanaście centymetrów umożliwia już te zabiegi, a Ty nie tracisz ciepła, nie mokniesz i nie przenika cię zimny wicher.

Zachowaj czujność

Pamiętaj, że nawet najlepszy sprzęt nie zastąpi rozumu. Idąc w góry, zawsze powiadom bliską osobę dokąd idziesz i o której planujesz tam dotrzeć. Miej zawsze przy sobie telefon. W apteczce oprócz leków, plastrów, bandaża elastycznego i  jałowych opatrunków, schowaj też tzw. folię NRC, która może Cię uchronić przed wychłodzeniem organizmu, jeśli np. złamiesz nogę i będziesz musiał czekać na pomoc w chłodzie. Poruszaj się tylko po szlakach - znaczna część polskich gór to parki narodowe, więc schodzenie ze szlaków jest zabronione.

Wychodź jak najwcześniej rano, bo dzień w górach jest krótszy niż w dolinach, a powrót w ciemności to proszenie się o kłopoty. Skoro już o ciemnościach mowa - weź ze sobą latarkę i zapas baterii. Latarka z telefonu jest nieco za słaba, poza tym zużywa baterię, a w sytuacji kryzysowej telefon będzie Ci potrzebny do wezwania pomocy. Jeśli poczujesz się źle, wracaj - nie daj się pokonać ambicji. Sprawdź pogodę przed wyjściem, ale nie ufaj jej stuprocentowo - w górach pogoda potrafi się gwałtownie zmienić - to właśnie dlatego tak ważne jest, żeby być odpowiednio przygotowanym, czyli mieć dobre, nieprzemakalne buty, nieprzemakalną kurtkę i wygodny plecak, w którym zmieścisz wszystkie niezbędne akcesoria.

Gotowy? To w drogę! Na początek może to być wyprawa do Decathlonu, bo tam znajdziesz praktycznie wszystko, co Ci się podczas górskiej wyprawy może przydać.