Etyczna niemonogamia i jej rodzaje

Czy związki niemonogamiczne, w których z definicji nie zachodzi prawo do wyłączności na kontakty seksualne i romantyczne, są niemoralne? Jeden z najnowszych trendów w świecie otwartych relacji – etyczna niemonogamia – udowadnia, że wcale nie. 

związki, partnerstwo, monogamia, poliamoria shutterstock.com

Mimo że większość par w naszym społeczeństwie jest monogamiczna, co oznacza, że po zawarciu związku partnerskiego nie wchodzą w romantyczne lub seksualne relacje z nikim innym, około 1 na 5 osób w Stanach Zjednoczonych angażuje się w związki niemonogamiczne w pewnym momencie swojego życia. Dlaczego piszę o USA, nie o Polsce? Za oceanem ten rodzaj relacji międzyludzkich jest zdecydowanie najpopularniejszy i w żadnym innym miejscu na świecie nie znajdziemy aż tylu chętnych na porzucenie monogamii, zaś nad Wisłą życie w otwartym związku jest zjawiskiem póki co marginalnym, choć zauważalnym.

REKLAMA

W tym artykule omówię rodzaje związków niemonogamicznych, powody, dla których ludzie je wybierają i jak je praktykować w sposób, który jest bezpieczny i satysfakcjonujący dla wszystkich zaangażowanych stron.

Przewiń dalej:

Etyczna niemonogamia

Czy etyczna niemonogamia to zdrada?

Dlaczego ludzie decydują się na otwarte związki?

Rodzaje etycznej niemonogamii

Jak praktykować etyczną niemonogamię?

Etyczna niemonogamia

Wśród Amerykanów coraz większą popularność zdobywa etyczna niemonogamia (ENM), czyli związek, w którym pary (różnych orientacji) zgadzają się na posiadanie dodatkowych partnerów seksualnych i/lub romantycznych.

Według najnowszych badań opublikowanych w Journal of Sex & Marital Therapy ponad jedna piąta dorosłych Amerykanów zaangażowała się w ENM, a badania opublikowane w 2017 roku w The Journal of Sex Research wykazały, że liczba wyszukiwań w Google dotyczących "poliamorii" i "otwartych związków" stale rosła od stycznia 2006 roku do grudnia 2015 roku. W sondażu YouGov z 2021 roku około 25 procent z ponad 23 000 Amerykanów stwierdziło, że jest zainteresowanych otwartym związkiem.

"Piętno społeczne wokół alternatywnych seksualności powoli, ale nieubłaganie zanikało w ciągu ostatniej dekady, a w mediach pojawia się więcej pozytywnej reprezentacji poliamorii niż kiedykolwiek wcześniej" - mówi dr Zhana Vrangalova, która wykłada seksualność człowieka na Uniwersytecie Nowojorskim i prowadzi kurs oraz cykl imprez poświęconych otwartym związkom.

Ponadto ENM staje się coraz łatwiejsze do zrealizowania: "Aplikacje randkowe sprawiają, że znalezienie wielu partnerów jest łatwiejsze niż kiedykolwiek" - dodajebadaczka seksualności. "Szczerość i zgoda stały się dla nas ważniejsze po #MeToo. A pandemia zmusiła wielu z nas do przejścia przez okres skrajnej monotonii, co ujawniło wielu parom ograniczenia monogamii".

ENM może występować w związku na wiele różnych sposobów. Może dotyczyć działań jednej osoby poza związkiem lub obu stron. Może dotyczyć tylko seksualnych związków z innymi osobami, tylko romantycznych związków lub zarówno romantycznych, jak i seksualnych związków.

ZOBACZ: Zdrada emocjonalna - co to takiego?

Czy etyczna niemonogamia to zdrada?

Etyczną niemonogamię od zdrady odróżnia to, że bez względu na to, jaki rodzaj etycznej niemonogamii praktykujecie w swoim związku, obie osoby wyrażają na nią zgodę, wspólnie ustalają zasady funkcjonowania relacji i są świadome możliwości kontaktów seksualnych i romantycznych partnera/partnerki z innymi ludźmi.

W przypadku zdrady sytuacja wygląda zgoła odmiennie. Osoba zdradzająca nawiązuje relację w tajemnicy przed partnerem. Nie ma więc przestrzeni ani na zgodę, wspólnie uzgodnione granice, ani też świadomość sytuacji. ENM jest grą w otwarte karty, zaś zdrada typowym oszustwem. Oczywiście nie każdy będzie się czuł w otwartej relacji dobrze, ale porównywanie jej do zdrady mija się z celem. 

Zresztą już samo słowo "etyczny" w tym określeniu sugeruje, że wszystkie elementy tej praktyki są realizowane za obopólną zgodą i w sposób, na który obie strony wyraziły zgodę.

Dlaczego ludzie decydują się na otwarte związki?

Istnieje kilka czynników, które mogą powodować zainteresowanie etyczną niemonogamią. Oto one:

  • Możliwość odkrywania własnej seksualności. Seksualność może się zmieniać z czasem, a jej pełne zrozumienie może zająć nam trochę czasu. Dla tych, którzy chcą odkrywać swoją tożsamość seksualną poprzez eksperymentowanie z osobami innej płci niż ich partner, ENM ma sens, ponieważ nie wymaga rezygnacji ze związku, by lepiej zrozumieć swoją tożsamość seksualną.
  • Niektóre związki nie zaspokajają wszystkich potrzeb danej osoby. Oczekiwanie, że jeden człowiek będzie idealnie pasował do ciebie i kochał wszystko, co ty kochasz, to ogromna presja. Aby złagodzić tę presję, osoby praktykujące ENM mają swobodę poszukiwania poza swoim związkiem innych osób, które mogą mieć podobne zainteresowania seksualne lub romantyczne, a których nie ma ich partner.
  • Są ludzie, którzy są w stanie kochać kilka osób jednocześnie i czują się bardziej zadowoleni z życia, kiedy mają taką możliwość.
  • Ty i twój partner macie przypadek niedopasowanego libido.
  • Jedno z partnerów jest aseksualne i nie interesuje się seksem, a drugie chciałoby go uprawiać.
  • Jedno z partnerów ma jakieś szczególne upodobania lub fantazje, które chciałoby odkryć, a drugie nie jest nimi w żaden sposób zainteresowane.
  • Oglądanie partnera uprawiającego seks z kimś innym jest dla jednej ze stron czynnością niezwykle stymulującą seksualnie.

Rodzaje etycznej niemonogamii

Etyczna niemonogamia jest pojęciem zbiorczym. Oznacza to, że pod tą definicją kryje się wiele różnych modeli związków. Ich wspólną cechą jest to, że związek nie jest w pełni monogamiczny i że wszyscy zaangażowani zgadzają się na pozostawanie w tego typu relacji.

Warto zauważyć, że można praktykować ENM, nie stosując się do żadnego z poniższych modeli relacji. Związki składają się z tego, na co zgadzają się ludzie w nich żyjący i nie trzeba trzymać się zasad żadnego z istniejących modeli relacji.

Niektóre pary niemonogamiczne tworzą unikatowe zasady związków, których nie da się wpisać w żaden istniejący wzorzec . Po prostu ustalają swoje własne zasady dotyczące tego, co jest, a co nie jest dopuszczalne w ich związku, a następnie ich przestrzegają.

Poliamoria

Poliamoria jest prawdopodobnie najbardziej znaną odmianą etycznej niemonogamii. Podobnie jak ENM, poliamorię można realizować na wiele różnych sposobów.

W jednym modelu kilka osób jest w jednym zbiorczym związku. Inny model to para dwóch osób, z których każda może angażować się w inne relacje. W jeszcze innych przypadkach jedna osoba w związku może być w związku poliamorycznym i mieć wielu partnerów, ale jedna lub więcej z tych osób może nie mieć lub nie chcieć mieć innych partnerów.

Związki poliamoryczne opierają się na komunikacji między stronami w różnych kwestiach - od bezpiecznego seksu po emocje. Poliamoria może wiązać się z długoterminowym zaangażowaniem w związek z więcej niż z jedną osobą jednocześnie. 

Otwarty związek

W przeciwieństwie do poliamorii, fundamentem klasycznego związku otwartego jest relacja dwóch osób, które mogą dążyć do nawiązywania zewnętrznych kontaktów seksualnych, ale może on również obejmować romantyczne i/lub emocjonalne związki z innymi osobami. Zwykle jednak są one nawiązywane przy założeniu, że najważniejszy jest główny, dwuosobowy związek.

Anarchia relacyjna

Nie przestrasz się słowa anarchia – anarchia w związku nie próbuje obalić niczego poza konwencjonalnymi sposobami definicji relacji romantycznych/seksualnych i nadawaniu im cech hierarchiczności oraz wyłączności. Ten model relacji stoi w totalnej opozycji (bez skojarzeń) do klasycznej monogamii, ale też chociażby ideę związku otwartego.  

Osoba praktykujące anarchie relacyjną niekoniecznie będzie uważać romantyczny związek za ważniejszy od przyjaźni, a nawet może nie kategoryzować swoich związków jako ściśle platonicznych, romantycznych i/lub seksualnych. Ten model koncentruje się wokół wolności osobistej i autonomii.

Monogamish

Spopularyzowany przez pisarza Dana Savage'a termin "monogamish" oznacza głębokie więzi emocjonalne między dwojgiem ludzi w związku, ale jednocześnie pozwala im na swobodę uprawiania seksu z innymi partnerami lub uczestniczenia w seksie grupowym. 

Ludzie preferujący taki typ relacji mają tendencję do skupiania się wyłącznie na zewnętrznych kontaktach seksualnych, a nie na romantycznych związkach z innymi osobami poza swoim partnerem. Mogą też długo wstrzymywać się od zewnętrznych kontaktów seksualnych.

PRZECZYTAJ: Kim są swingersi?

Jak praktykować etyczną niemonogamię?

Nic nie jest ważniejsze dla udanego związku niemonogamicznego pod względem etycznym niż otwarta komunikacja. Zanim rzucisz się na głęboką wodę otwartych relacji, upewnij się, że Twoja partnerka/partner ma taką samą wizję jak Ty. I czy rzeczywiście tego chcecie, bo odwrotu nie będzie. 

Omówienie wszystkich kwestii, od długoterminowych celów związku po sposób radzenia sobie z drobiazgami codziennego życia, jest tutaj absolutną koniecznością. Ustalcie wspólne zasady i trzymajcie się ich. Wbrew pozorom niemonogamia etyczna łatwo może przerodzić się w nieetyczną. Łatwo można zachłysnąć się uzyskaną swobodą i autonomią seksualną. W końcu nawet w otwartym związku można przekraczać wcześniej wyznaczone granice, łamać zasady, być nieszczerym i... zdradzać. 

Pamiętaj też, że etyczna niemonogamia nie jest dla wszystkich, ale jest wielu, którzy uważają, że dzięki niej żyje się po prostu lepiej.

Źródła:

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0092623X.

https://psychcentral.com/health/polyamorous-relationship#about-polyamory

https://www.healthline.com/health/open-relationship#open-relationship-vs-polyamory

https://www.verywellmind.com/what-is-ethical-non-monogamy-5176515

Zobacz również:
REKLAMA