Asertywność – co to takiego? Czy asertywni ludzie mają lepsze życie?

Co to takiego jest asertywność? Wszyscy znamy to pojęcie, ale nie dla każdego jest jasne, co się pod nim kryje. Czy to pewność siebie? A może szczerość? Bezkompromisowość? Czy asertywni ludzie, to tacy którzy się niczym nie przejmują i walą prawdę prosto w oczy? Niezupełnie. Dlatego warto poznać, czym jest i czym nie jest asertywność, dlaczego ułatwia życie i jak ją ćwiczyć.

Asertywność co to fot. shutterstock.com

  1. Asertywność – definicja
  2. Zdrowie psychiczne a asertywność
  3. Asertywność kontra bierność i agresywność
  4. Prawa jednostki
  5. Jak się zachowuje osoba asertywna
  6. Ćwiczenia asertywności

Asertywność – definicja

Asertywność to umiejętność społeczna, która polega na skutecznej komunikacji przy jednoczesnym respektowaniu innych ludzi. Osoby asertywne umieją przekazać innym jasno swoje pragnienia, potrzeby, opinie i szanują swoje granice. Nie ma wątpliwości, jakie jest ich stanowisko, bez względu na temat. Charakterystyczne dla nich jest to, że nigdy nie boją się bronić swojego punktu widzenia, umieją bronić swoich praw bez naruszania praw innych osób. Bez problemów przyjmują zarówno komplementy, jak i konstruktywną krytykę.

Ludzie asertywni są stanowczy, ale nie nieuprzejmi. Reagują na pozytywne i negatywne emocje, ale nie w sposób gwałtowny, czy bierny. Bycie asertywnym pozwala na funkcjonowanie w sposób nieagresywny, ponieważ agresja to często skutek nieumiejętności wyrażenia swoich życzeń, czy opinii. Zdolność do bycia asertywnym pozwala na nieagresywne stawanie w obronie siebie lub innych. Dobrą wiadomością jest to, że można poprawić swoją asertywność przez praktyczne ćwiczenia i doświadczenie.

Zdrowie psychiczne a asertywność

Badania psychologiczne pokazują, że osoby asertywne doświadczają mniej frustracji, stresów, niespokojnych myśli i lęków. Funkcjonują sprawniej, nawet w sytuacjach obiektywnie trudnych. Mają większe poczucie własnej mocy i wpływu na rzeczywistość. budują też zdrowsze relacje z innymi ludźmi. Asertywność często wiąże się z wyższą samooceną i pewnością siebie.
Ludzie, którym brakuje pewności siebie, aby jasno przekazywać, o co im chodzi są przeważnie bardzo wrażliwi na krytykę, przejawiają niepokój, a ich samoocena i poczucie wpływu się obniża. Często mają przeświadczenie, że ich potrzeby się nie liczą dla nikogo. W skrajnych przypadkach mogą całkowicie stracić z oczu własne cele i realizować tylko cele i potrzeby innych ludzi.

Asertywność kontra bierność i agresywność

Pewnie zdarza się wszystkim od czasu do czasu, że żałujemy tego, jak zareagowaliśmy w rozmowie. Czujemy się nieadekwatnie, albo po prostu głupio, mamy poczucie winy, albo złościmy się na siebie, że zareagowaliśmy tak słabo, albo wcale. Mogą to być oznaki zachowania biernego. Czasem ponosi nas z kolei złość na innych, krzyczymy, obrażamy i reagujemy zdecydowanie za mocno. To oznaki agresywnego zachowania. Bycie asertywnym oznacza zrozumienie, że każdy ma podstawowe prawa człowieka, które należy szanować i przestrzegać. Bierna reakcja pozwala na lekceważenie swoich praw, natomiast gdy zachowujemy się agresywnie, możemy naruszać prawa innych. Asertywność jest przeciwieństwem bierności i agresji, dzięki niej zachowujemy szacunek do siebie i dobre relacje z innymi ludźmi.

Asertywność – prawa jednostki

Każdemu z nas przysługują prawa, których asertywna osoba powinna przestrzegać zarówno w stosunku do innych, jak i siebie:

  • Prawo do wyrażania uczuć, opinii, wartości i przekonań
  • Prawo do zmiany zdania
  • Prawo do podejmowania decyzji
  • Prawo do powiedzenia „nie wiem” i/lub „nie rozumiem”
  • Prawo do powiedzenia „ nie ” bez poczucia winy lub złego samopoczucia
  • Prawo do nieasertywności
  • Prawo do wolności osobistej, do bycia sobą
  • Prawo do prywatności, do samotności i niezależności
  • Często konieczne jest zrównoważenie potrzeb innych z naszymi własnymi. Należy rozważyć, kiedy należy dochodzić praw osobistych, a kiedy nie.

Jak się zachowuje osoba asertywna

Asertywność przejawia się na ogół już na pierwszy rzut oka. Asertywne osoby utrzymują kontakt wzrokowy i skutecznie używają mowy ciała (wyprostowana, ale zrelaksowana postawa, brak nerwowych ruchów, skubania paznokci itp.). Uczciwie i rozsądnie wyrażają swoje myśli i przekonania — i zachęcają do tego innych ludzi. Potrafią szczerze mówić o swoich myślach i uczuciach. Jednocześnie wcale nie są skoncentrowane na sobie. Umieją aktywnie słuchać i brać pod uwagę opinię innych ludzi. Są opanowane, kontrolują emocje i nie mają problemu w tym, żeby przyznać się do błędu. Nie kłócą się ani nie atakują w przypadku oporu ze strony innych. Zamiast tego proponują inne rozwiązania problemów. Kiedy sytuacja staje się patowa, po prostu odchodzą.

Ćwiczenia asertywności podnoszą pewność siebie

Czy ćwiczenia asertywności mają sens? Oczywiście, trenując taki sposób komunikacji z początku może zabrzmieć to sztucznie, ale powoli zacznie to wchodzić Ci w krew. Dzięki temu wkrótce zauważysz jak rośnie Twoje poczucie mocy i wpływu, a także szacunek do siebie. To jeden z najlepszych sposobów na podniesienie swojej samooceny i pewności siebie. Jak się nauczyć zwięźle komunikować, czego chcemy od drugiej osoby? Jak się nauczyć reagować adekwatnie? Oto kilka prostych wskazówek i technik, których możesz użyć, aby poprawić swoje umiejętności asertywności. Ćwicząc je, ważne jest, aby pamiętać, czym jest asertywność i co chcemy osiągnąć dzięki niej.

Reakcja na komplementy

Ludzie często mają problem z reagowaniem na pochwały. Wiąże się to z niższą samooceną, ponieważ czują że nie zasługują na komplement. Oto jak zareagować w pozytywny, asertywny sposób.
Ktoś Cię chwali: „Doskonała robota, podobała mi się Twoja prezentacja”
Ty asertywnie: „Dziękuję. Napracowałem się, ale też jestem zadowolony z efektu. Co ci się szczególnie podobało?”
Przykładowa bierna odpowiedź (której należy unikać):
„Ej, daj spokój, wiem że nie wychodzą mi występy publiczne. Jak mi się coś uda, to tylko przypadkiem”

Reakcja na krytykę

Przyjmowanie krytycznych uwag jest jeszcze gorsze, bo uruchamia silne emocje. Natomiast, zamiast gniewnych reakcji warto zastosować metodę spokojnego dopytania o konkrety.

Przykład:
Ktoś Cię krytykuje:
„Ten obiad był praktycznie niejadalny, nie pamiętam, kiedy ostatnio jadłam coś tak okropnego”
Ty asertywnie:
„Uważasz, że to nie było najlepsze? No, może. A dokładnie co Ci w tym nie smakowało?”
Bardzo się to różni od agresywnej reakcji (której nie polecamy)
„Wiesz co? Wypchaj się. Więcej już nie wejdę do kuchni, skoro ty umiesz tylko narzekać. Nic ci się nie podoba co zrobię. Inni faceci leżą na kanapie i czekają aż im żona poda obiad, a ja się staram dla ciebie. Ale już z tym koniec!”

Zasłona z mgły

Zasłona z mgły jest przydatną techniką, jeśli ludzie zachowują się w sposób manipulacyjny lub agresywny.

Zamiast awantury, albo wycofywania się udzielamy spokojnej odpowiedzi, używając uspokajających, ale nie obronnych, jednocześnie nie zgadzając się na spełnienie żądań. Kiedy nie reagujemy w oczekiwany przez drugą stronę sposób, zbija to z tropu przeciwnika i może zaprzestanie prób konfrontacji. Gdy atmosfera będzie mniej gorąca, będzie można zacząć rozmawiać na gruncie zdrowego rozsądku.

Przykład:
On: „To ma być pomalowana ściana? Odwalasz fuszerę i mam tego dosyć, że zawsze muszę po tobie poprawiać.”
Ty: „Tak, zacząłem malować później niż się spodziewałem i widzę, że cię to wkurzyło.”
On: „Wkurzyło! Jestem wściekły, że zawsze coś jest z tobą nie tak”.
Ty: „No tak, widzę, że jesteś wściekły”.
On: „No..., dobra, to kiedy to skończysz?”

Metoda zaciętej płyty

Ta metoda wykorzystuje kluczową umiejętność asertywnej „spokojnej wytrwałości”.
Polega na wielokrotnym powtarzaniu swojego zdania, czy żądań, bez podnoszenia głosu, bez złości, agresji, czy schodzenia na sprawy nieistotne.

Przykład:
Reklamujesz wadliwy towar.
Ty: „Kupiłem te buty w zeszłym tygodniu i odpadł od nich obcas. Chcę je oddać.”
Sprzedawca: „Buty były nieprawidłowo używane i konserwowane, nie ma możliwości zwrotu.”
Ty: „Mam je dopiero tydzień i używałem dokładnie tak, jak się używa butów. Proszę o zwrot pieniędzy.”

Sprzedawca: „Widać, że but został naruszony czymś ciężkim i ostrym. Nie można w tej sytuacji domagać się zwrotu pieniędzy”.
Ty: „Obcas odpadł po tygodniu normalnego używania. Proszę o zwrot pieniędzy.”
Kluczem do sukcesu jest zachować spokój, jasno określić, czego chcesz, trzymać się sedna sprawy i nie poddawać się. Zgadzaj się tylko na rozwiązanie, które jest dla Ciebie optymalne.

REKLAMA