Nie taki post przerywany skuteczny, jak go malują

Post przerywany to w ostatnich latach jedna z modniejszych diet, której przypisuje się niemal magiczne właściwości. Ma bowiem nie tylko odchudzać, ale i odmładzać. A co na to naukowcy? Sprawdźmy - właśnie ukazało się nowe badanie.  

post przerywany Shutterstock.com
Fot. Shutterstock.com
Post przerywany (ang. intermittent fasting) to dieta, która występuje w wielu odmianach. Łączy je wszystkie wydłużenie okresu pomiędzy posiłkami, tak aby zasymulować sposób żywienia, do którego mamy być ewolucyjnie przystosowani. Bo przecież przez większą część rozwoju ludzkość głodowała i dopiero od kilkudziesięciu lat nastały takie czasy, że non stop mamy jedzenie pod ręką. 

REKLAMA

Najczęściej spotykana jest opcja nazywana 16:8. Oznacza to, że w ciągu dnia jemy bez ograniczeń w czasie 8-godzinnego okna żywieniowego, a przez pozostałe 16 godzin pościmy. Inna wersja to 5:2, kiedy podaż energii przez dwa kolejne dni w tygodniu ograniczamy do zaledwie ok. 500 kcal, albo wręcz pozostajemy przy samych bezkalorycznych płynach, w pozostałe jedząc normalnie. Niektórzy rozszerzają ją, stosując wspomniane menu o bardzo niskiej kaloryczności co drugi dzień (ang. alternate day fasting). 

Generalnie jest to bardzo kusząca propozycja, ponieważ zakłada, że w ogóle nie musimy kontrolować tego, ile zjadamy, a i tak schudniemy. I to - owszem - może działać. Jednak nie dlatego, że nagle kalorie przestają się liczyć, tylko dlatego, że dzięki okresom o niskiej kaloryczności wygenerujemy na tyle duży deficyt energetyczny, że nie nadrobimy go wtedy, gdy będziemy mogli jeść bez limitu. 

Ostrożność w ocenie skuteczności postu przerywanego potwierdzają badania, w których kontrolowano podaż kalorii. Jeżeli deficyt energii jest taki sam, to efekty w redukcji masy ciała są porównywalne do stałego ograniczenia kaloryczności diety. 

Post przerywany co drugi dzień

I do tych badań właśnie dołączyło kolejne. W czerwcu 2021 roku w czasopiśmie naukowym Science Translational Medicine ukazał się artykuł, podsumowujący eksperyment przeprowadzony przez grupę naukowców z różnych uczelni, wśród których wiodący był brytyjski University of Bath. 

Porównano w nim dwa modele: stały deficyt kaloryczny w wysokości 25% oraz naprzemienne dni całkowitego postu i diety w wysokości 150% zapotrzebowania energetycznego. Sumarycznie w ciągu tygodnia wszyscy badani z obu grup przyjmowali tyle samo kalorii z takim samym rozkładem makroskładników.

Eksperyment trwał trzy tygodnie. Tu trochę pokręcimy nosem, bo do wyciągania wniosków natury ogólnej przydałby się dłuższy okres. No ale mamy to, co mamy. Po zakończeniu badania okazało się, że stały deficyt pozwolił osiągnąć nieco większy spadek masy ciała niż poszczenie, a na dodatek utracone gramy w większej części pochodziły z tkanki tłuszczowej. Warto też zauważyć, że poszczący stracili nieco więcej beztłuszczowej masy ciała, czyli mięśni.  

Przeczytaj też: Liczba posiłków na dobę - czy to ma znaczenie

Zwolennicy postu przerywanego przekonują również, że jest on bardzo skuteczny w poprawie zdrowia metabolicznego. No nie tym razem. W opisywanym badaniu nie przyniósł on wyraźniejszych zmian niż zwyczajny deficyt energetyczny.   

No i deser: naukowcy nie zauważyli również zmian w ekspresji genów związanych z procesami zapalnymi oraz autofagią. Ta ostatnia jest procesem samooczyszczania komórek, który uruchamia się pod wpływem głodu i ma być przyczyną, dla które post przerywany ma przedłużać życie.

Ta ostatnia kwestia jest mocno skomplikowana. To jedno badanie niczego oczywiście nie przesądza, bo rzeczywiście są teoretyczne i praktyczne powody, aby uważać, że poszczenie może spowalniać procesy starzenia. Nie wiadomo jednak niestety, jaki okres bez jedzenia, albo jak mocne ograniczenie kaloryczności diety jest do tego niezbędne.

No i trzeba koniecznie zaznaczyć, że odkrycie pewnych mechanizmów na poziomie komórkowym to jedno, a wykazanie konkretnego efektu na ludzkim organizmie to już zupełnie inna sprawa. Badań, które by to jasno pokazywały jeszcze nie ma. I co za tym idzie trudno mówić o zbawiennym wpływie autofagii i jakichkolwiek związanych z nią rekomendacjach dietetycznych. 

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat postu przerywanego i głodowania, przeczytaj artykuł, w którym rozbieramy temat na czynniki pierwsze z pomocą prof. Marka Konarzewskiego, biologa ewolucyjnego z uniwersytetu w Białymstoku.  

Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34135111

Zobacz również:
Kiedy wyciskasz nad głowę 100 kg, nagle zaczynają przeszkadzać Ci ludzie i zachowania, które normalnie byś zignorował. Zobacz, na co i na kogo się mentalnie przygotować.
ZOBACZ WIĘCEJ

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA