Polityka prywatności - poznaj szczegóły » [ X ]

Menshealth.PL

PODZIEL SIĘ



OCEŃ
4.0

Skąd się bierze czkawka, czyli ciało poza kontrolą

Mózg zarządza tysiącami procesów w Twoim organizmie. Jedynie nad niewielkim odsetkiem masz świadomą kontrolę. Zobacz, skąd się bierze bulgotanie w brzuchu, gęsia skórka, drgająca powieka, ziewanie i inne reakcje ciała, nad którymi zapanować nie możesz.

Piotr Pflegel 2014-11-26
Skąd się bierze ziewanie? fot. Eugenio Marongiu 2014/shutterstock.com

1. Czkawka

Skąd się bierze. Czkawka to skutek mimowolnych skurczów przepony i innych mięśni oddechowych, przy jednoczesnym zamknięciu głośni, czyli tej części krtani, dzięki której możemy mówić. Skurcz przepony powoduje gwałtowne zassanie powietrza, a zamknięcie głośni zapewnia ten zabawny efekt dźwiękowy. Ewolucyjnie czkawka miała nam prawdopodobnie pomoc połknąć pokarm, który utkwił w gardle.

Rozwiązanie. Żeby skończyć atak czkawki, musisz zwiększyć zawartość CO2 we krwi. Spróbuj kilka razy na długo wstrzymać oddech albo oddychaj do papierowej torby.

2. Gęsia skórka

Skąd się bierze. Gęsia skorka robi nam się, gdy jest zimno, gdy się czegoś boimy lub gdy jesteśmy np. wzruszeni. To pozostałość po czasach, gdy nasze ciała były pokryte gęstszymi włosami. Powoduje ją skurcz mikroskopijnych mięśni przy mieszkach włosowych. Gdyby nasze włosy były gęstsze i dłuższe, futro „pęczniałoby”, zapewniając nam lepszą ochronę przed zimnem lub optycznie nas powiększając, żeby odstraszyć ewentualnego napastnika.

3. Kichanie

Skąd się bierze. Zadaniem kichnięcia jest oczyszczenie nosa i dróg oddechowych z drażniących śluzówkę wirusów lub np. pyłków. Podczas kichnięcia z naszych ust i nosa ulatuje w powietrze około 40 tysięcy mikrokropelek. Około 20% ludzi reaguje też kichaniem na słońce. Ta cecha jest dziedziczna.

Rozwiązanie. Gdy czujesz, że zbiera Ci się na kichanie, a raczej nie wypada kichać, podnieś sobie palcem czubek nosa. Pomoże też gwałtowne wypuszczenie powietrza z płuc.

4. Drętwienie

Skąd się bierze. Na pewno znasz to uczucie, gdy po wstaniu z niewygodnej pozycji nogi odmawiają Ci posłuszeństwa albo gdy ręka, na której spałeś, wydaje się martwa. To tzw. parestezja – czyli zaburzenia czucia wywołane u ludzi zdrowych najczęściej przez długotrwały ucisk na nerw. Uwaga, jeżeli jakaś część ciała drętwieje Ci często, zgłoś się do lekarza, bo może to być objaw choroby układu nerwowego, serca albo np. cukrzycy.

Rozwiązanie. Jeśli zdrętwiała Ci ręka, zwykle jest to wynik ucisku wiązki nerwów w karku. Możesz ją „ożywić” szybciej, kilka razy kręcąc głową, jakbyś czemuś zaprzeczał.

5. Drgająca powieka

Skąd się bierze. Minimalne drgania powieki, najczęściej dolnej, spowodowane są niekontrolowanymi skurczami mięśni wokół oka. Dokładne przyczyny nie są znane, jednak zauważono, że drganie powiek częściej występuje u ludzi w stanie zmęczenia i silnego lub długotrwałego stresu.

Rozwiązanie. Często można usłyszeć, że powodem drgań powieki jest niedobór magnezu, jednak nie ma na to naukowych dowodów. Jeśli oko drga Ci często, idź do okulisty.6

Ziewanie jest odruchem empatycznym. Dlatego właśnie ludzie pozbawieni współczucia nie „zarażają się” ziewaniem.

6. Ziewanie

Skąd się bierze. Szczerze? Nie wiadomo. Uczeni od setek lat zastanawiają się, jaki dokładnie jest mechanizm ziewania, ale jednej obowiązującej teorii nie udało im się ustalić. Jedną z najlepiej udokumentowanych hipotez jest to, że ziewamy, by schłodzić mozg. Uczeni z University of Alabama dowiedli tego, licząc ziewnięcia ludzi, którzy przyłożyli sobie do czoła gorący okład. Okazało się, że ziewali częściej niż ci, którzy mieli chłodny okład.

Rozwiązanie. Nie chcesz ziewać? Nie patrz na innych ziewających, bo ziewanie jest zaraźliwe. I nie czytaj o ziewaniu, bo to też powoduje, że otwierasz szeroko buzię. Ziewnąłeś teraz? Jeszcze nie? Poczekaj chwilę.

7. Bulgotanie w brzuchu

Skąd się bierze. Bulgotanie w brzuchu to efekt przemieszczania się półpłynnego jedzenia przez jelito cienkie. W wyniku trawienia powstają gazy, które przeciskając się przez mocno poskręcane wąskie jelito, wywołują ten efekt dźwiękowy. „Kiszki grają marsza” również z głodu. Mniej więcej dwie godziny po opróżnieniu żołądka mozg wysyła do jelit sygnał, by rozpoczęły ponownie ruchy robaczkowe, opróżniając jelito cienkie i robiąc miejsce na następną porcję.

Rozwiązanie. Unikniesz krępującego burczenia w brzuchu, jeśli ograniczysz ilość węglowodanów, mleka i jego przetworów. Nie do końca strawione zwiększają ilość gazów. Nie żuj gumy i nie jedz łapczywie, bo powietrze połykane podczas żucia zwiększa akustyczne efekty trawienia.

8. Kurcze mięśni

Skąd się biorą. Przyczyn kurczów (kurczów – skurcz mięśni to prawidłowy mechanizm fizjologiczny) mięśni jest bardzo dużo. U zdrowego, młodego człowieka najczęściej przyczyną jest jednak niedobór jakiegoś pierwiastka, zwykle magnezu, wapnia, sodu lub potasu. Do niedoborów może dojść np. wskutek przemęczenia, przegrzania (mówimy wtedy o kurczu cieplnym) lub odwodnienia.

Rozwiązanie. Jeśli często łapią Cię kurcze, uzupełnij magnez, wapń i potas. Nie dopuszczaj też do odwodnienia organizmu. Gdy zaś już Cię złapią, najczęściej w łydce, usiądź na ziemi, wyprostuj nogę i przyciągnij palce do siebie. Spięty mięsień mocno rozmasuj, zawsze w kierunku serca.

9. Łzy nad cebulą

Skąd się biorą. Gdy kroisz cebulę, przecinasz jej komórki, które uwalniają enzymy produkujące gaz, który z kolei po zetknięciu się z wodą na oku zmienia się w kwas siarkowy. Kwas jest dla oka zagrożeniem, więc ono jak najszybciej próbuje się go pozbyć, produkując łzy.

Rozwiązanie. Jeśli musisz pokroić dużo cebul, zrób to na świeżym powietrzu, najlepiej stając plecami do wiatru. W warunkach domowych pomoże zwykły wentylator.

Czytaj również: Po co ludziom łaskotki, czyli człowiek okiem Obcego

MH 08/2013

Komentarze

 
 

Wypełnij to pole:

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij